TCMB, "Para Politikasında Sıkılaşma ve Kurumsal Temerrüt Riski: Değişken Faizli Borç Pozisyonlarından Elde Edilen Kanıtlar" başlıklı çalışma yayınladı [FNC-NEWS]
- 20.05.2026 15:55
TCMB, "Para Politikasında Sıkılaşma ve Kurumsal Temerrüt Riski: Değişken Faizli Borç Pozisyonlarından Elde Edilen Kanıtlar" başlıklı çalışma yayınladı.
Çalışmanın Özet bölümünde yer alan detaylar şöyle:
Bu çalışma, değişken faizli borçlara bilanço düzeyinde maruziyetin, parasal sıkılaştırmayı kurumsal temerrüt riskine nasıl aktardığına ilişkin nedensel tahminler sunmaktadır. Haziran 2023'teki Türkiye para politikası değişiminden ve kapsamlı bir idari veri setinden yararlanan çalışma, seçim yanlılığını nedensellikten ayırt etmek amacıyla iki aşamalı Çift Makine Öğrenmesi (Double Machine Learning) çerçevesi uygulamaktadır. Bu çerçeve sayesinde maruziyetin kapsamı (geniş marj) ile yoğunluğu (yoğun marj) arasında ayrım yapılmaktadır.
Bulgular, ortalama etkinin mütevazı kaldığını ve bu durumun genel ekonomik dayanıklılığa işaret ettiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, tedavi etkileri belirgin biçimde heterojen bir yapı sergilemekte ve kırılgan firmaların oluşturduğu alt gruplar için ekonomik açıdan anlamlı büyüklüklere ulaşmaktadır. Duyarlılık zayıf içsel risk derecelendirmesine, düşük likiditeye ve yüksek maruziyet payına sahip firmalarda yoğunlaşırken ihracatçı ve imalat sektörü firmaları görece daha dirençli bir görünüm sergilemektedir. Bu görece dayanıklılık, standart aktarım mekanizmaları çerçevesinde değerlendirilmektedir: İhracatçı ve imalat firmaları döviz geliri elde etme ve kur geçişkenliğinden yararlanma eğilimindedir bunun yanı sıra işletme sermayesi döngüleri ve fiyatlama yapıları, yükselen faiz giderlerinin kısmen absorbe edilmesine olanak tanıyarak parasal sıkılaştırmanın bilanço üzerindeki etkisini hafifl?tmektedir.
Çalışma, salt tahminlemenin ötesine geçerek nedensel orman (causal forest) tahminlerine SHAP analizi uygulayan "açıklanabilir heterojenlik" yaklaşımını literatüre kazandırmaktadır. Bu yaklaşım, firma özelliklerini nedensel duyarlılıkla şeffaf ve yorumlanabilir bir biçimde ilişkilendirmeye imkân tanımaktadır.
https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/tr/tcmb+tr/main+menu/yayinlar/arastirma+yayinlari/calisma+tebligleri/2026/26-10
ForInvest Haber
