TCMB eşel mobil mekanizmasının enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendirdi [FNC-NEWS]
- 31.03.2026 08:10
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Mart 2026?da yürürlüğe giren eşel mobil mekanizmasının enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendirdi. TCMB ekonomistleri Mert Gökcü ve Eren Sezer?in kaleme aldığı blog yazısında, uluslararası petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların yurt içi akaryakıt fiyatları ve enflasyon görünümü üzerinde belirleyici olduğu, eşel mobil sisteminin ise bu etkileri sınırlayan otomatik bir dengeleyici işlevi gördüğü vurgulandı.
Akaryakıt harcamalarının tüketici sepetinde yüzde 3,21 paya sahip olduğu hatırlatılan çalışmada, fiyatlardaki artışların doğrudan enflasyonu yükselttiği, ulaştırma ve gıda gibi sektörlerde ise maliyet kanalıyla dolaylı baskı yarattığı belirtildi. Kamuoyunda yüksek görünürlüğe sahip akaryakıt fiyatlarındaki ani hareketlerin beklenti oluşumunu da etkilediği ifade edildi.
4 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile devreye alınan sistem, ÖTV tutarlarında yapılan ayarlamalarla maliyet değişimlerinin nihai fiyatlara yansımasını azaltıyor. Benzin, motorin ve LPG?de ürün fiyatları yükseldiğinde vergi bileşeninde indirim yapılarak fiyat artışları sınırlanabiliyor.
TCMB?nin analizine göre, Brent petrol fiyatında yüzde 10?luk bir artış eşel mobil mekanizması olmadan enflasyonu 12 ay sonunda yaklaşık 1 puan yükseltiyor. Ancak sistem devrede olduğunda bu etki 0,6 puana kadar geriliyor. Petrol fiyatlarının ortalama 90 dolar olduğu senaryoda ise eşel mobilin enflasyonu düşürücü etkisi 3,7 puana kadar çıkabiliyor.
Sonuç bölümünde, para politikasının doğrudan kontrol alanı dışında kalan enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyona yansımasının eşel mobil mekanizması sayesinde önemli ölçüde sınırlandığı ve düzenlemenin dezenflasyon sürecine katkı sağlayacağı değerlendirildi.
ForInvest Haber
