San Francisco Fed: Yüksek tarifeler enflasyonu düşürebilir, işsizliği artırabilir [FNC-NEWS]

• 06.01.2026 07:09

San Francisco Fed'in bir araştırma notu, geçmişteki yüksek gümrük vergisi oranları dönemlerinin daha düşük enflasyonla sonuçlandığını gözlemledi ve bu olguya ilişkin iki olası açıklama sundu. Notta, 2025'te ortalama ABD gümrük vergisi oranındaki %15'lik artışın modern dönemdeki en büyük artış olduğuna dikkat çekildi.
Araştırmacılar, yüksek gümrük vergisi oranlarının ekonomi üzerindeki potansiyel etkilerini görmek için İkinci Dünya Savaşı öncesine baktı. İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana, GATT anlaşması sayesinde küresel gümrük vergileri 1945'teki %10 seviyesinden Ocak 2025 itibarıyla %3'ün altına düştü. Ortalama vergilerin en son %15'in üzerinde olduğu dönem, iki dünya savaşı arasındaydı.
Yaygın bir teori, gümrük vergisi şoklarının daha pahalı ithal girdiler yoluyla yerli üretim maliyetlerini artırırken, yurtdışında üretilen nihai malların fiyatlarını da yükselttiğini ve bunun daha düşük ekonomik aktivite ile daha yüksek kısa vadeli enflasyona yol açacağını öne sürüyor.
Ancak San Francisco Fed araştırmacıları Regis Barnichon ve Aayush Singh'in yazdıkları notta, "Tahminlerimiz tam tersini gösteriyor daha yüksek gümrük vergilerinden kaynaklanan şoklar, hem daha yüksek işsizliğe hem de daha düşük enflasyona yol açıyor" denildi.
Bir olası açıklama, bir gümrük vergisi şokunun genellikle artan ekonomik belirsizlikle çakışması ve bunun tek başına ekonomik aktiviteyi baskılayıp enflasyon üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturması. Yazarlar, "Bir diğer olası açıklama ise, olumsuz bir gümrük vergisi şokunun varlık fiyatlarında düşüşe yol açması ve bunun genel talebi baskılayarak daha yüksek işsizlik ve daha düşük enflatasyona sebep olması" ifadelerini kullandı.
Yazarlar, tarihsel verilerin günümüz ekonomisine uygulanamayabileceği konusunda uyarıyor. Barnichon ve Singh, "Ekonominin birçok yönü yüz yıl veya daha öncesinde farklı olduğu için, bu tarihsel deneyimler mevcut koşullara tam olarak uygulanamayabilir. Örneğin, üretimde ithal girdilerin payı bugün geçmişe göre daha yüksek, bu da bir gümrük vergisi şokunun enflasyonu artırma olasılığının daha yüksek olabileceği anlamına geliyor" dedi.
Yine de analiz, 2025'teki gümrük vergisi artışlarının enflasyon üzerinde aşağı yönlü baskı uygularken, işsizlik üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturma ihtimalini gündeme getiriyor.


ForInvest Haber