KAYNAĞINDAN DÜZELTME-ANALİZ-Kriptopara Bülteni(Bybit Türkiye) [FNC-NEWS]

• 30.12.2024 14:10

2024 kripto varlıklar için dönüm noktası oldu
 
 
Dijital varlıkların büyüme potansiyeli, artan kurumsal ilgi ve değişen makroekonomik koşullar ile daha da belirginleşti. Bitcoin, 2023?ün sonlarından itibaren ciddi bir ivme kazandı ve piyasa değeri 2 trilyon doları geçerek 2024?te güçlü bir yükseliş gösterdi. Kripto paralara olan yatırımcı ilgisi, sadece Bitcoin ile sınırlı kalmayıp, Ethereum ve diğer altcoinler ile de çeşitlendi. 2024?teki fiyat artışları ve işlem hacmindeki büyüme, sektördeki güvenin artmasını sağladı. Aynı zamanda, regülalternatif Layer1 blok zincirleri ılımlı bir büyüme kaydederken, Layer2, AI, RWA ve gizlilik odaklı kripto para birimleri gibi sektörler de ilgi gördü. 
 
Kripto para fiyat getirileri 
CoinGecko verilerine göre Bitcoin (BTC) fiyatı, yıllık yüzde 123,4?lük bir artış yaşadı. Ethereum (ETH) fiyat artışı ise güçlü DeFi ve Layer2 büyümesiyle desteklenerek bir yıllık dilimde yüzde 48,9?luk performans sergiledi. 
 
Stablecoin piyasasına genel bakış 
Stablecoin?ler, benimsenmelerinde büyük bir artış gördü ve USDT 139 milyar dolarlık piyasa değeriyle liderliğini korudu. USDC ve USDe sırasıyla 43 milyar dolar ve 5,88 milyar dolar ile USDT?yi takip etti. Stablecoin piyasasının toplam değeri ise 208 milyar dolara ulaştı. 
 
Toplam kripto piyasa değeri ve Bitcoin 
Toplam kripto piyasa değeri, 2023 yılı sonunda 1 trilyon 729 milyar dolar iken 30 Aralık 2024 itibarıyla 3 trilyon 341 milyar dolar seviyesine ulaştı. Böylece, piyasanın toplam değeri geçen yıla oranla yüzde 120?nin üzerinde artış gösterdi. Bitcoin'in piyasa değeri, 31 Aralık 2023'te 826,6 milyar dolar seviyesindeyken, 30 Aralık 2024 itibarıyla 1 trilyon 856 milyar dolara yükseldi. Bu, Bitcoin'in piyasa değerinin bir yıl içinde yaklaşık yüzde 150?nin üzerinde arttığını gösteriyor. Bu artış, yüzdesel olarak toplam kripto para piyasasındaki genel büyümeden çok daha fazla bir yükselme anlamına geliyor, bu da Bitcoin'in güçlü performansüçüncü sırada 12 bin 566 satış ve 196 bin 51 ETH hacim ile Bored Ape Yacht Club bulunuyor. Dördüncü sırada ise 46 bin 495 satış ve 144 bin 637 ETH hacim ile Mutant Ape Yacht Club, beşinci sırada ise 23 bin 592 satış ve 144 bin 88 ETH hacim ile Azuki yer alıyor.
 
Coğrafi Bölge Analizleri
 
Kuzey Amerika
Kuzey Amerika, büyük ölçüde kurumsal oyuncuların etkisiyle, en büyük kripto para piyasası olmaya devam etmektedir. Bölge, Temmuz 2023 ile Haziran 2024 arasında küresel faaliyetlerin yüzde 22,5'ini oluşturan 1,3 trilyon dolarlık zida. Hükümet, borsaları düzenlemek ve kripto kazançlarını vergilendirmek için önlemler öneriyor. Düzenleyici belirsizliğe rağmen, Türkiye?nin stratejik konumu ve teknoloji meraklısı nüfusu, onu kripto inovasyonu için bir merkez haline getiriyor.
 
Kripto para regülasyonları
2024 yılı, dünya genelinde kripto para regülasyonlarının hız kazandığı bir yıl oldu. Türkiye?de, 2 Temmuz 2024 tarihinde Resmi Gazete?de yayımlanarak yürürlüğe giren 7518 sayılı Sermaye Piyasalarında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, kamuoyunda ?Kripto Varlık Yasası? olarak biliniyor. Bu yasa, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kurulabilmesi ve faaliyete geçebilmesi için Sermaye Piyasası Kurulu?ndan (SPK) izin alınmasını zorunlu hale getirirken, yurt dışında yerleşik platformların Türkiye?de hizmet sunabilmesi için de SPK onayını şart koşuyor. Aynı zamanda, kripto varlıkların üretiminden ticaretine kadar elde edilen kazançlar kurumlar ve gelir vergisi kapsamında değerlendirilecek. 24 Aralık?ta yapılan son güncellemeyle birlikte ilgili düzenlemede bazı değişiklikler de yapıldı. Resmi Gazete?de yayımlanan değişikliğe göre, borsalar, müşterilerinin işlemlerini sıkı bir şekilde takip etmek ve bir ay içinde uyum görevlisi atayıp regülasyonlara uygun uyum programlarını oluşturmak zorunda kalacaklar. Bankalar ve diğer finansal kurumlar ise kripto para borsalarıyla iş ilişkisi kurarken üst düzey yöneticilerden onay almak zorunda olacaklar. 
Avrupa Birliği ise kripto varlık piyasalarını düzenlemek adına MiCA (Kripto Varlık Piyasaları Yönetmeliği) ile önemli bir adım attı. MiCA, kripto varlıkların tanımlanması, hizmet sağlayıcıların lisanslanması ve tüketicinin korunması gibi alanları kapsayan geniş kapsamlı bir düzenleme olup, 2024 yılı sonunda yürürlüğe girmesi planlanıyor. 
ABD?de Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), bu yıl denetimlerini artırarak bazı borsalara menkul kıymetler kurallarını ihlal ettikleri gerekçesiyle dava açtı. Ayrıca, ABD Merkez Bankası dijital dolar (CBDC) üzerinde pilot çalışmalarını sürdürüyor. 
Rusya, uluslararası ticarette kripto paraların kullanımını 2024 yılında yasal bir zemine oturtarak bu alanda önemli bir yenilik getirdi. 
Hindistan Merkez Bankası ise dijital rupi (CBDC) için başlattığı pilot programını genişletirken, Birleşik Krallık Finansal Davranış Otoritesi (FCA), kripto varlık reklam standartlarını sıkılaştırarak NFT ticareti için şeffaflık ve kara para aklama karşıtı düzenlemeler getirdi. 
 
2024?te kriptoda ilgi çeken gelişmeler ve olaylar
2024, kripto para sektöründe sadece finansal yeniliklerle değil, aynı zamanda sosyal ve magazinsel olaylarla da hatırda kalacak bir yıl ir memecoin çılgınlığı başlattı. Özellikle TROLL, LADYDS ve DOGE T gibi projeler, yüzde 1000?i aşan artışlar gördü. Sun?ın sosyal medyada mizahi ve cesur paylaşımları, topluluk tarafından hem övgü hem de eleştiriyle karşılandı. 
 
Elon Musk ve X skandalları 
Elon Musk, X platformu üzerinden yaptığı Dogecoin (DOGE) odaklı manipülasyonlarla yeniden gündem oldu. ?Dogecoin to the Moon? tweet?i sonrası fiyat yüzde 20 oranında artarken, bu hareket regülatörlerin dikkatini çekti. Musk?ın şaka yollu açıklamaları ise sosyal medyada geniş ya çeyrekte yüzde 60 değer kazandı. Ancak, ETH?nin altcoin statüsü nedeniyle BTC?den daha iyi performans göstermesi beklense de bu gerçekleşmedi. ABD ve Avrupa borsalarındaki toparlanma, kripto piyasalarını desteklerken Ukrayna savaşının ekonomik etkileri ve enerji fiyatlarındaki oynaklık, Bitcoin madenciliği maliyetlerini etkiledi. Merkezi borsalardaki işlem hacimleri bu dönemde ciddi bir artış göstererek piyasaya sermaye ve yatırımcı akışını işaret etti.
Zincir üstü aktivite de bu dönemde büyüme kaydetti. Kilitli toplam değer (TVL), artan varlık değerleri ve uzun vadeli yatırımcıların ilgisiyle yükseldi. TVL büyümesi, özellikle stake ödülleri ve airdrop?ların etkisiyle dikkat çekti. Ancak, zincir üstü aktivite, 2021-2022 dönemindeki zirve seviyelerden uzaktı. Bu süreçte restaking protokolleri öne çıktı.
Solana ekosisteminde memecoin furyası, birinci çeyrekte etkili oldu. En iyi 10 Solana memecoin?i, toplam piyasa değerlerini 8,32 milyar dolar artırarak çeyreği 9,36 milyar dolarla kapattı. NFT pazaryerlerindeki işlem hacmi ise 4,7 milyar dolara ulaştı.
Ethereum?un merkeziyetsiz borsa (DEX) işlem hacmindeki payı birinci çeyrekte yüzde 40?ın altına düştü ve Şubat 2024?te yüzde 30 ile tüm zamanların en düşük seviyesine geriledi. Ancak, mart ayında piyasa genelindeki işlem faaliyetlerindeki artışla 70 milyar dolarlık işlem hacmine ulaştı.
 
İkinci çeyrek 
2024?ün ikinci çeyreği, düşük volatilite ve sınırlı fiyat hareketleriyle geçti. Kripto piyasası genel olarak sakin bir dönem yaşarken, spot Ethereum ETF?lerinin kabul edilmesi bile bu durumu değiştirmedi. Nisan ayında Orta Doğu?da yaşanan jeopolitik kriz, enerji fiyatlarında büyük dalgalanmalara yol açtı. Petrol ve gaz fiyatlarındaki artış, Bitcoin madencilik maliyetlerini etkileyerek hash rate üzerinde hafif dalgalanmalara neden oldu. Bu dönemde, Avrupa Birliği Komisyonu, stablecoin?ler için MiCA (Kripto Varlık Piyasaları Yönergesi) kapsamında yeni bir yasal çerçeve sundu ve stablecoin ihraççılarının rezerv gerekliliklerini artırmasını talep etti. 
Çoğu token için ikinci çeyrek olumsuz geçerken, BNB, TON, TRX, KAS, PEPE, XMR ve ONDO gibi bazı varlıklar bu çeyreği kazançla tamamladı. Ethereum, diğer kripto para birimlerine göre daha dayanıklı bir performans sergileyerek yalnızca yüzde 1 değer kaybetti. Bitcoin ise bu süreçte yüzde 9,8 düşüş yaşadı. 
2024?ün ikinci çeyreği, Bitcoin halving olayının yaklaşmasıyla önemli bir dönüm noktasına tanıklık etti. Bitcoin halving, 20 Nisan 2024?te gerçekleşti. Halving, madencilik ödüllerinin yarıya inmesiyle birlikte arzın daralmasına neden oldu ve bu olay genellikle Bitcoin fiyatlarında artış beklentisi yaratır. Bu süreçte yatırıa sürülen token?lar sağladı. Bunlar arasında pump.fun ve SunPump öne çıktı.
2024?ün üçüncü çeyreğinde, memecoin rallisi kripto piyasasının ana anlatısı oldu. Bu ralli, yeni anlatıların eksikliği, büyük projelerin duyurularına dair düşük beklentiler ve önceki airdrop kampanyalarına duyulan hayal kırıklığı gibi faktörlere bağlanabilir. Ayrıca, birçok utility token?ın girişim sermayesi tarafından desteklenmesi ve bu token?ların vesting sürecinde olması, dolaşımdaki arzlarının yılın kalan bölümünde iki katına çıkma riskini beraberinde getirdi. Bu durum, büyük enflasyon oranlarına yol açarken, bu token?larda belirgin bir büyüme potansiyeli görülmemesi nedeniyle perakende yatırımcılar memecoin?lere yöneldi. Memecoin?ler, girişim sermayesi müdahalesi ve token kilitleme takvimlerinden muaf olmaları nedeniyle büyüme açısından daha cazip hale geldi. 
Memecoin launchpad?leri, üçüncü çeyreğin en dikkat çekici trendi oldu ve memecoin rallisinin arkasındaki önemli bir faktör olarak öne çıktı. Pumpfun?ın büyük başarısı, farklı blok zincirlerinde birçok yeni memecoin launchpad?inin aynı başarıyı yakalamaya çalışmasına yol açtı. Bu süreçte öne çıkan SunPump, kendisi için büyük gelirler sağlarken Solana blok zincirinin önemli metriklerini de yukarı taşıdı. Memecoin?lerin patlama yaşaması sayesinde Solana, merkeziyetsiz borsa (DEX) işlem hacminde Ethereum?u geride bıraktı. 
Bu dönemde, Solana ve TRON, memecoin?lerin etkisiyle günlük aktif adres sayısında sırasıyla ikinci ve üçüncü sıraya yerleşti. NEAR Protocol ise bu metrikte liderliğini korudu. Ağustos ayında önemli bir proje lansmanının olmaması, yeni piyasaya sürülen token?lar arasında memecoin?lerin piyasa değerinde baskın olmasına neden oldu. Spot borsa hacmi ise yıl boyunca benzer seviyelerde kalırken, memecoin?lerin çoğunluğu merkeziyetsiz borsalarda işlem görmeye devam etti. 
Üçüncü çeyrek, yalnızca memecoin?ler ve onlarla ilişkili blok zincirleri için değil, aynı zamanda bazı Bitcoin ölçekleme çözümleri ve Layer1 blok zincirleri için de verimli geçti. Memecoin?ler, zincir üzerindeki aktiviteleri yönlendirdi ve Solana ile TRON?un pozisyonlarını güçlendirdi. Genel olarak, geniş piyasa karışık sonuçlar verirken memecoin rallisi, üçüncü çeyreğin en dikkat çekici gelişmesi olarak kripto dünyasında damgasını vurdu. 
 
Dördüncü çeyrek
2024?ün son çeyreği, kripto para piyasasının en güçlü dönemi oldu. Orta Doğu?da devam eden yüksek tansiyon, çeyreğin ilk döneminde piyasalara olumsuz yönde etki etti. Ancak Kasım 2024?te, Bitcoin?in 100 bin doları aşan değeri ve önemli kurumsal yatırımlar sayesinde, piyasa kapitalizasyonu tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 3,47 trilyon dolara ulaştı. Federal Rezerv faiz indirimi ve SEC Başkanı Gary Gensler?in istifası, kripto dostu düzenleyici reformların geleceği hakkında spekülasyonları artırarak piyasa güvenini pekiştirdi.
DeFi sektörü, bu çeyrekte Toplam Kilitli Değer?de (TVL) önemli bir artış yaşayarak birden fazla blok zincirinde rekor seviyelere ulaştı. DeFi piyasasının büyüyüp güçlenmesine yenilikçi protokoller, yoğun kullanıcı katılımı ve gerçek dünya varlıklarının entegrasyonu katkı sağladı. Bu süreçte DeFi üzerindeki TVL, 2021?deki 179 milyar dolarlık seviyeye yaklaşarak 136 milyar dolara yükseldi.
NFT piyasası da fiyat ve performans bakımından önemli bir yükseliş gösterdi. Trump?ın ABD başkanlık seçimlerinde zaferi, kripto piyasasındaki likiditenin bir ay içerisinde iki katına çıkmasına yol açtı. Ayrıca, ETH fiyatındaki yüzde 80?lik artış, NFT piyasasını hareketlendiren temel faktörler arasındaydı.
Bu dönemde, ?dinozor coin? olarak tabir edilen köklü kripto para birimleri de önemli yükselişler yaşadı. Trump?ın kripto dostu vaatleri ve seçim zaferi, piyasa genelinde olumlu bir hava yarattı. Gary Gensler?in istifa edeceğini açıklaması ve SEC?in başına daha kripto dostu atamalar yapılacağı beklentisi, XRP, XLM, TRON, HBAR ve ADA gibi kripto para birimlerinde rekor seviyelere ulaşılmasına neden oldu. XRP fiyatı, Kasım ayının başında 0,54 dolar seviyesindeyken 2,82 dolara kadar yükseldi. Stellar (XLM), 0,10 dolardan 0,60 dolara, Cardano (ADA) 0,40 dolardan 1,30 dolara, TRON (TRX) 0,16 dolardan 0,42 dolara, Hedera (HBAR) ise 0,045 dolardan 0,37 dolara kadar artış gösterdi.
Trump?ın zaferi ve Elon Musk?ın Trump yönetimine verdiği destek, uzun bir süre sessiz kalan Dogecoin?in (DOGE) de yükselmesine neden oldu. Musk?ın, kısaltması D.O.G.E olan bir departman kurarak bu departmanın diğer harcama birimlerini düzenleyeceğini duyurması üzerine DOGE fiyatı 0,15 dolardan 0,47 dolara kadar yükseldi.
Son çeyreği aylara göre inceleyecek olursak, Uptober olarak bilinen ekim ayında memecoin?ler başta olmak üzere birçok kripto kategorisinde yükseliş görüldü. Oyna-kazan modeline sahip kripto projelerini de kapsayan GameFi kategorisi, ekim ayının en iyi performans gösteren kategorilerindendi. Ayrıca NFT coin?leri ve ödeme aracı olarak kullanılabilecek kripto para birimleri de bu ayda değer kazandı.
Kasım ayında ise Layer 2 projeleri dikkat çekti. ETH fiyatı beklenen seviyelerin altında kalmış olsa da Loopring (LRC), Arbitrum (ARB), Skale (SKL), Polygon (POL) ve Manta Network (MANTA) gibi projelerde önemli artışlar yaşandı. Trump?ın zaferinin yanı sıra MicroStrategy, MARA Holdings, Riot Platforms gibi kurumsal şirketlerin BTC alımlarını artırması, Grayscale?in yeni ETF başvuruları, BlackRock ve Fidelity ETF?lerine olan yüksek ilgi gibi önemli gelişmeler, piyasanın olağanüstü bir süreçten geçmesine katkıda bulundu. Bu sayede kripto para piyasasının toplam değeri 3,9 trilyon dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
 
 
Sonuç ve öngörüler 
2024 yılı, kripto para piyasasının gelişimi ve benimsenmesi açısından hem fırsatlar hem de zorluklarla dolu bir yıl oldu. Bitcoin?in tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşması, Ethereum ekosistemindeki büyüme ve DeFi?nin etkileyici performansı, kripto piyasasının potansiyelini bir kez daha gözler önüne serdi. Aynı zamanda, memecoin furyası ve stablecoin pazarındaki büyüme, sektörün çeşitliliğini ve yenilikçi dinamiklerini vurguladı. 
Regülasyonların belirginleşmesi, yatırımcıların güvenini artırsa da sektördeki yeni sorulara kapı araladı. 2024?teki gelişmeler, kripto para ekosisteminin yalnızca bir yatırım aracı olarak değil, aynı zamanda finansal sistemin geleceğini şekillendiren bir yapı taşı olduğunu gösterdi. 2025 yılına yaklaşırken, yapay zeka, gerçek dünya varlık tokenizasyonu ve merkeziyetsiz kimlik çözümleri gibi yeniliklerin sektördeki etkisini artırması bekleniyor. Bununla birlikte, Layer 2 çözümlerindeki büyüme ve DeFi?nin evrimi, 2025 yılını da oldukça heyecan verici bir yıl haline getirecek gibi gözüküyor. 

Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
Foreks
Metals Market
Montel News
Foreks Twitter
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.