ANALİZ-Ödemeler Dengesi Verisi(Akbank) [FNC-NEWS]

• 12.11.2024 18:04

Makro: Cari dengede ana eğilim pozitife döndü

 
Cari İşlemler Dengesi:
Cari işlemler dengesi eylül ayında 3,0 milyar $ fazla ile bizim tahminimiz ve piyasa tahminlerinin bir miktar üzerinde gerçekleşti (BloombergHT: +2,8 milyar $, Akbank: +2,6 milyar $). TÜİK?in ekim ayı sonunda yayınladığı üçüncü çeyrek turizm geliri verisinin ödemeler dengesi istatistiklerine yansıtılmasıyla, net seyahat geliri Temmuz ve Ağustos aylarında toplam 1,2 milyar $ yukarı yönlü revize oldu. Diğer rutin veri güncellemelerinin de katkısıyla ilk 8 aydaki birikimli cari açık 9,7 milyar $?dan 8,3 milyar $?a geriledi (Grafik 2).




Grafik 1. Cari İşlemler Dengesi (milyar $)


 


Grafik 2. Cari İşlemler Dengesi (12 aylık birikimli, milyar $)







 







Kaynak: TCMB, Akbank


 


Kaynak: TCMB




Güncellemelerin ardından eylül ayında cari açık 12 aylık birikimli olarak 9,8 milyar $?dan 9,7 milyar $?a (Tablo 1, Grafik 2), altın ve enerji hariç cari fazla 50,6 milyar $?dan 50,3 milyar $?a sınırlı geriledi (Grafik 4). Mevsimsellikten arındırılmış (m.a.) verilere göre eylül ayında cari işlemler dengesinde sınırlı bozulmaya rağmen seviye olarak olumlu görünüm korundu (Grafik 1 ve 3).




Grafik 3. Cari İşlemler Dengesi (CİD) (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)


 


Grafik 4. Cari İşlemler Dengesi (12 aylık birikimli, milyar $)







 







Kaynak: TCMB, Akbank


 


Kaynak: TCMB




Dış Ticaret Dengesi:
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre eylülde dış ticaret dengesinde sınırlı bozulma görüldü (Grafik 6) ihracat aylık bazda gerilerken, ithalat ise altın ve enerji hariç çekirdek ithalat kaynaklı yükseldi. Altın ithalatı eylülde 1,2 milyar $ olurken, yılın ilk dokuz ayında 11,3 milyar $?a ulaştı (2023 yılı aynı döneminde 24,5 milyar $).




Grafik 5. İhracat ve İthalat
(mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)


 


Grafik 6. Altın ve Enerji Hariç Dış Ticaret (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)







 







Kaynak: TCMB, Akbank


 


Kaynak: TCMB, Akbank




Hizmetler Dengesi:
Hizmet dengesi mevsimsellikten arındırılmış olarak aylık bazda artış kaydetti (Grafik 7). Bu gelişmede, taşımacılık dengesi ve seyahat dengesi sınırlı gerilemeye rağmen, diğer hizmet kalemlerindeki artış rol oynadı. Diğer taraftan, 12 aylık birikimli olarak hizmet gelirleri 112,0 milyar $?a ulaştı (Grafik 9).




Grafik 7. Hizmetler Dengesi
(mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)


 


Grafik 8.  Hizmetler Dengesi
(mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)







 











Grafik 9. Hizmet Gelirleri
(12 aylık birikimli, milyar $)


 


Grafik 10. Hizmet Gelirleri
(mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)







 







Kaynak: TCMB


 


Kaynak: TCMB, Akbank




Yabancı ziyaretçi sayısı mevsimsellikten arındırılmış olarak ağustosta yataya yakın seyretmesinin ardından eylülde aylık %0,9 azaldı. Avrupa, Amerika, BDT?den gelen turist sayısı azalırken, Asya?da yataya yakın seyretti (Grafik 11 ve 12).




Grafik 11. Yabancı Ziyaretçi Sayısı
(12 aylık birikimli, milyon kişi)


 


Grafik 12. Yabancı Ziyaretçi Sayısı
(mevsimsellikten arındırılmış, milyon kişi)







 







Kaynak: TCMB


 


Kaynak: TCMB, Akbank




Ticaret Bakanlığı?nın açıkladığı ekim ayına ilişkin geçici verilere göre dış ticaret dengesi 5,7 milyar $ açık verdi. İhracat yıllık bazda %3,6 artarken, ithalat ise %0,1 ile sınırlı azaldı (Makro: Dış Ticaret İstatistikleri ? Ekim 2024). Öncü verilere göre altın ithalatı ekim ayında 1,7 milyar $ olarak önceki ayların üzerinde gerçekleşti. Ekim ayında cari dengenin mevsimsellikten arındırılmış olarak bozulacağını, ancak mevsimsel etkilerle 2,0 milyar $ civarında fazla vereceğini tahmin ediyoruz.




Tablo 1. Cari İşlemler Dengesi (Milyon $)


 


 


 


 


 


 




 


Aylık


İlk 9 Ay Birikimli


12 Aylık Birikimli




 


Eyl.24


Eyl.23


Eyl.24


Eyl.23


Eyl.24


Eyl.23




Cari İşlemler Dengesi


2.988


2.796


-5.271


-36.122


-9.652


-46.915




   Dış Ticaret Dengesi


-3.113


-3.701


-41.470


-72.330


-55.484


-94.027




      İhracat*


21.667


21.720


188.984


183.728


256.255


249.310




         Altın


188


553


2.675


2.409


4.595


2.759




         Altın hariç


21.479


21.167


186.309


181.319


251.660


246.551




      İthalat*


24.780


25.421


230.454


256.058


311.739


343.337




         Altın


1.205


1.909


11.280


24.541


16.754


32.966




         Enerji


4.708


5.628


48.060


51.808


65.366


75.218




         Altın ve Enerji hariç


18.867


17.884


171.114


179.709


229.619


235.153




   Hizmetler Dengesi


7.390


7.171


47.718


44.558


59.863


56.748




      Hizmet Gelirleri


11.870


11.490


86.390


80.413


112.003


104.255




         Taşımacılık


3.705


3.689


29.967


29.122


39.776


38.377




         Seyahat


6.506


6.160


43.091


39.020


53.571


49.613




         Diğer


1.659


1.641


13.332


12.271


18.656


16.265




      Hizmet Giderleri


4.480


4.319


38.672


35.855


52.140


47.507




         Taşımacılık


1.679


1.535


15.513


14.095


19.942


18.213




         Seyahat


536


681


5.328


5.682


7.552


7.252




         Diğer


2.265


2.103


17.831


16.078


24.646


22.042




   Gelir Dengesi**


-1.289


-674


-11.519


-8.350


-14.031


-9.636




 


 


 


 


 


 


 




Cari İşlemler Dengesi (Altın hariç)


4.005


4.152


3.334


-13.990


2.507


-16.708




Cari İşlemler Dengesi (Enerji hariç)


6.717


6.730


30.074


4.162


38.133


12.631




Cari İşlemler Dengesi (Altın ve enerji hariç)


7.734


8.086


38.679


26.294


50.292


42.838



 
 
 
 
 
 
 



* Ödemeler dengesi tanımlı değerlerdir.




** Birincil ve ikincil gelir dengelerinin toplamıdır.




Kaynak: TCMB




Finansman:

Cari işlemler dengesi eylül ayında 3,0 milyar $ fazla verirken, 2,5 milyar $ sermaye girişi oldu. Net hata noksan kaleminden 6,2 milyar $ çıkış olmasıyla birlikte rezervler 719 milyon $ azaldı (Tablo 2).
Finansman tarafında doğrudan yatırımlara nette 649 milyon $, portföy yatırımlarına 370 milyon $ ve diğer yatırımlara 1,5 milyar $ giriş oldu (Tablo 2). Yılın ilk dokuz ayında ise cari denge toplam 5,27 milyar $ açık verirken, 22,0 milyar $ sermaye girişi oldu. Net hata noksan kaleminden 20,7 milyar $ çıkış ile birlikte rezervler 4,1 milyar $ azaldı.  
Finansman kalemlerine dair detaylar şu şekilde:

DYY?ye brüt olarak (net) eylülde 1,08 milyar $ giriş olurken, bu tutarın 164 milyon $?ı gayrimenkule ait. Yılın ilk dokuz ayında toplam giriş ise 7,67 milyar $ (2,2 milyar $?ı gayrimenkul).

Yerleşiklerin yurt dışından gayrimenkul edinimi ise eylülde 149 milyon $, ilk dokuz ayda ise 1,5 milyar $ oldu.


Portföy yatırımlarına eylülde nette 370 milyon $ giriş oldu (Ocak-Eylül döneminde ise 15,6 milyar $ giriş).

Hisse senetlerinden çıkış devam etti eylülde 83 milyon $, yılın ilk dokuz ayında ise toplam 1,98 milyar $ çıkış gerçekleşti.
DİBS?e eylülde 1,7 milyar $, Ocak-Eylül döneminde ise toplam 13,7 milyar $ giriş oldu. Böylece ilk dokuz ayda hisse ve DİBS?e toplam 11,8 milyar $ giriş gerçekleşti.
Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak eylülde genel hükümet nette 701 milyon $ borç geri öderken, bankalar 1,85 milyar $, diğer sektörler 176 milyon $ borçlandı. İlk dokuz ayda ise sırasıyla nette 1,49 milyar $, 11,6 milyar $ ve 2,8 milyar $ borçlanma gerçekleştirildi.


Yurt dışından sağlanan kredilerde, bankalar eylülde nette 3,3 milyar $, yılın ilk dokuz ayında ise toplam 16,0 milyar $ borçlandı. Reel sektör ise nette eylül ayında 1,25 milyar $, Ocak-Eylül döneminde ise toplam 2,0 milyar $ borçlandı.
Dış borç çevirme oranları kredi+tahvil dâhil (6 aylık hareketli toplam) bankalar için %130,5, diğer sektörler için %140,0 seviyesinde.



 
 




Tablo 2. Finansman (Milyon $)


 


 


 


 


 


 




 


Aylık


İlk 9 Ay Birikimli


12 Aylık Birikimli




 


Eyl.24


Eyl.23


Eyl.24


Eyl.23


Eyl.24


Eyl.23




Doğrudan Yabancı Yatırımlar (DYY, net)


649


-300


3.443


2.772


5.659


5.041




   Gayrimenkul


164


232


2.188


2.870


2.878


4.351




   Gayrimenkul hariç DYY


485


-532


1.255


-98


2.781


690




Portföy Yatırımları (net)


370


811


15.568


1.738


21.969


2.769




   Hisse Senedi


-83


-263


-1.981


-165


-429


-862




   DİBS


1.725


90


13.743


512


15.234


338




   Hükümet Eurobond


-701


0


1.485


3.659


2.700


9.659




   Bankalar


1.853


1.424


11.734


1.535


13.365


-1.386




   Diğer Sektör


149


406


3.041


-1.842


4.664


-2.005




Diğer Yatırımlar (net)


1.519


6.705


2.956


29.134


13.438


42.321




   Efektif ve Mevduatlar


-260


3.287


-9.419


17.874


-3.803


35.215




   Krediler


2.234


3.143


15.149


5.521


20.908


4.537




      Bankalar (yurt dışı borçlanma)


3.348


1.595


15.978


3.390


20.196


1.011




      Diğer Sektörler


1.256


353


1.994


1.166


2.179


1.037




   Ticari Krediler


-467


284


-2.824


5.694


-3.619


2.509




Rezervler


-719


7.663


-4.138


-10.958


4.793


148




Net Hata ve Noksan


-6.239


-2.326


-20.723


-8.313


-26.472


-2.889





Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
Foreks
Metals Market
Montel News
Foreks Twitter
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.