ANALİZ-Dış Ticaret Verisi(Akbank) [FNC-NEWS]
- 03.05.2023 06:29
Makro: Dış ticaret açığı büyümeye devam ediyor
Nisan ayında ihracat yıllık %17,2 azalışla 19,3 milyar $, ithalat ise yıllık %4,5 düşüşle 28,2 milyar $ olurken dış denge 8,8 milyar $ açık verdi. Böylelikle, 12 aylık birikimli dış ticaret açığı 120,4 milyar $?a yükseldi (Tablo 1). Enerji ve altın ithalatında yavaşlamaya bağlı olarak mevsimsellikten arındırılmış dış ticaret açığında düzelme devam etmekle birlikte, çekirdek dış ticaret dengesinde bozulma sürdü (Grafik 1 ve 2).
Grafik 1. Dış Ticaret Dengesi (mev. ard., milyar $)
Grafik 2. Dış Ticaret Dengesi (12 aylık birikimli, milyar $)
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Akbank
Grafik 3. İhracat (mev. ard. Oca.23=100)
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Akbank
Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre, ihracat aylık bazda %2,2 daraldı (Tablo 3, Grafik 4). ). İhracatta deprem kaynaklı etkiler zayıflamaya devam ediyor. Deprem bölgesinde ihracat nisan ayında artmaya devam ederken, gelinen seviye ocak ayının %3,3 depremden etkilenmeyen illerin ise %2,7 altında. Bu çerçevede nisan ayında deprem kaynaklı ihracat kaybının 50 milyon $ olduğunu hesaplıyoruz. Üç aylık birikimli kaybın ise 800-900 milyon $ aralığında olduğunu tahmin ediyoruz. İl bazlı veriler nisan ayında Kahramanmaraş ve Elazığ?da önemli bir toparlanma kaydedildiğini, Adıyaman?da ise zayıf seyrin (%50 kayıp) korunduğunu gösteriyor.
Grafik 4. İhracat (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)
Grafik 5. İthalat (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Akbank
Mevsimsellikten arındırılmış ithalat altın ve enerji kaynaklı gerilerken çekirdek ithalat gücünü koruyor (Grafik 5). Altın ithalatı nisanda 1,3 milyar $?a gerilerken, enerji ithalatı da öngörülerimizle uyumlu olarak 5,0 milyar $ ile Eylül 2021?den bu yana en düşük seviyede gerçekleşti (Grafik 7). Diğer taraftan, Türk lirasındaki reel değerlenme ve bireysel kredilerdeki güçlü ivme, çekirdek (altın ve enerji hariç) ithalat talebinin güçlü seyretmesine yol açıyor. Bu görünüm altında, ihracatın ithalatı karşılama oranı manşette iyileşse de çekirdek göstergelerde zayıf seyretmeye devam ediyor (Grafik 8).
Grafik 6. Altın İthalatı (milyar $)
Grafik 7. Enerji İthalatı (milyar $)
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Akbank
Grafik 8. İhracatın İthalatı Karşılama Oranı (%)
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Akbank
Bölgesel olarak bakıldığında nisanda AB-27 ülkelerine ve diğer Avrupa ülkelerine yapılan ihracat artarken, Yakın ve Orta Doğu ülkelerine ihracat azaldı (Grafik 9 ve 10).
Grafik 9. Bölgesel İhracat (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)
Grafik 10. Bölgesel İhracat (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Akbank
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Akbank
Mal grupları bazında, ihracattaki azalışın genele yayıldığı görülüyor (Grafik 11 ve 12). İthalat tarafında ise, tüketim malı ithalatı istikrarlı artıyor. Bu gelişmede bireysel kredilerdeki güçlü seyir ve Türk lirasındaki reel değerlenme etkili olmaya devam ediyor. Altın ve enerji hariç ara malı da artarken, yatırım malları seviye olarak halen güçlü (Grafik 13 ve 14). Deprem bölgesinin yeniden inşasına yönelik faaliyetlerin enerji ve altın hariç ara malı ithalatını önümüzdeki dönemde artırmasını bekliyoruz.
Grafik 11. Ara Malı İhracatı (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)
Grafik 12. Yatırım ve Tüketim Malı İhracatı (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)
Grafik 13. Ara Malı İthalatı (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)
Grafik 14. Yatırım ve Tüketim Malı İthalatı (mevsimsellikten arındırılmış, milyar $)
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Akbank
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Akbank
Tablo 1. Dış Ticaret (Ham Veri, milyar dolar)
2018
2019
2020
2021
2022
12 Aylık Birikimli
İlk 4 Ay
Nisan 2023
2022
2023
Dış Ticaret Dengesi
-54,0
-29,5
-49,9
-46,2
-109,5
-120,4
-32,7
-43,5
İhracat
177,2
180,8
169,6
225,2
254,2
251,7
83,4
80,9
İthalat
231,2
210,3
219,5
271,4
363,7
372,0
116,1
124,4
Dış Ticaret Dengesi (altın ve enerji hariç)
-7,5
13,0
-3,3
-2,0
-10,0
-18,6
-2,0
-10,6
İhracat (altın ve enerji hariç)
168,8
170,4
162,1
213,2
236,7
233,6
78,7
75,6
İthalat (altın ve enerji hariç)
176,2
157,3
165,4
215,2
246,7
252,2
80,7
86,2
Dış Ticaret Dengesi (altın)
-8,7
-9,3
-22,4
-2,0
-19,4
-28,1
-2,3
-11,0
Altın ihracatı
2,6
2,0
2,8
3,5
1,1
1,6
0,3
0,8
Altın ithalatı
11,3
11,3
25,2
5,5
20,4
29,7
2,6
11,8
Dış Ticaret Dengesi (enerji)
-37,8
-33,3
-24,2
-42,2
-80,1
-73,7
-28,4
-21,9
Enerji ihracatı
5,8
8,4
4,7
8,5
16,4
16,5
4,4
4,4
Enerji ithalatı
43,6
41,7
28,9
50,7
96,5
90,1
32,8
26,4
İhracat
177,2
180,8
169,6
225,2
254,2
251,7
83,4
80,9
İhracat (AB-27)
77,4
76,7
70,0
93,1
103,1
101,5
35,6
34,0
İhracat (AB-27 Dışı)
99,7
104,1
99,6
132,2
151,1
150,2
47,8
46,8
İhracat (Diğer Avrupa)
23,9
24,4
24,4
31,5
36,6
39,7
10,0
13,0
İhracat (Yakın ve Orta Doğu)
32,4
35,0
31,3
38,4
45,0
44,5
14,2
13,7
İhracat (Kuzey Amerika)
10,4
10,0
11,2
16,4
18,8
17,5
6,5
5,2
İhracat (Diğer)
33,0
34,7
32,7
45,9
50,7
48,6
17,0
14,9
İhracat (Yatırım Malları)
21,0
21,6
19,8
24,8
29,0
29,8
9,4
10,2
İhracat (Ara Malları)
84,3
85,4
80,3
115,2
133,4
130,3
43,9
40,8
İhracat (Tüketim Malları)
71,0
72,7
68,3
83,8
89,8
89,5
29,6
29,2
İthalat
231,2
210,3
219,5
271,4
363,7
372,0
116,1
124,4
İthalat (Yatırım Malları)
30,1
26,1
31,8
35,9
40,5
44,5
11,9
15,9
İthalat (Ara Malları)
174,8
162,5
163,0
210,1
292,4
291,2
95,8
94,6
Ara Malları İthalatı (Altın hariç)
163,5
151,3
137,8
204,6
272,0
261,5
93,2
82,7
Ara Malları İthalatı (Altın ve Enerji hariç)
119,9
109,5
108,9
154,0
175,4
171,4
60,4
56,4
İthalat (Tüketim Malları)
25,4
21,2
24,1
24,9
30,5
36,0
8,3
13,8
Karşılama Oranı
78,2
86,0
77,0
83,1
69,9
67,7
71,7
65,2
Karşılama Oranı (altın hariç)
80,5
89,8
85,4
83,7
73,7
73,0
73,0
71,0
Karşılama Oranı (altın ve enerji hariç)
97,9
108,3
97,5
99,2
96,0
92,8
97,3
87,7
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı
Tablo 2. Dış Ticaret (Ham Veri, milyar dolar)
Oca.23
Şub.23
Mar.23
Nis.23
2022-Ç3
2022-Ç4
2023-Ç1
2023-Ç2*
Dış Ticaret Dengesi
-14,3
-12,1
-8,3
-8,8
-31,6
-26,4
-34,7
-8,8
İhracat
19,4
18,6
23,6
19,3
62,4
66,1
61,6
19,3
İthalat
33,6
30,7
31,9
28,2
94,0
92,5
96,2
28,2
Dış Ticaret Dengesi (altın ve enerji hariç)
-1,8
-2,5
-2,5
-3,8
-4,6
1,0
-6,8
-3,8
İhracat (altın ve enerji hariç)
18,1
17,5
22,0
18,0
57,2
61,6
57,6
18,0
İthalat (altın ve enerji hariç)
19,9
20,0
24,5
21,9
61,8
60,6
64,3
21,9
Dış Ticaret Dengesi (altın)
-4,8
-3,8
-1,3
-1,1
-6,6
-8,1
-9,9
-1,1
Altın ihracatı
0,1
0,2
0,4
0,2
0,3
0,3
0,7
0,2
Altın ithalatı
4,9
4,0
1,6
1,3
6,8
8,4
10,5
1,3
Dış Ticaret Dengesi (enerji)
-7,7
-5,8
-4,6
-3,9
-20,4
-19,3
-18,1
-3,9
Enerji ihracatı
1,1
0,9
1,3
1,1
5,0
4,1
3,3
1,1
Enerji ithalatı
8,8
6,7
5,8
5,0
25,3
23,4
21,4
5,0
İhracat
19,4
18,6
23,6
19,3
62,4
66,1
61,6
19,3
İhracat (AB-27)
8,2
8,0
9,7
8,1
24,3
25,4
25,9
8,1
İhracat (AB-27 Dışı)
11,2
10,6
13,9
11,2
38,1
40,6
35,7
11,2
İhracat (Diğer Avrupa)
3,2
3,0
3,7
3,1
9,9
11,0
9,9
3,1
İhracat (Yakın ve Orta Doğu)
3,3
3,0
4,2
3,2
11,3
12,5
10,5
3,2
İhracat (Kuzey Amerika)
1,3
1,2
1,5
1,3
4,6
4,5
4,0
1,3
İhracat (Diğer)
3,4
3,4
4,5
3,6
12,3
12,6
11,3
3,6
İhracat (Yatırım Malları)
2,3
2,4
3,0
2,4
6,6
8,7
7,8
2,4
İhracat (Ara Malları)
9,8
9,4
11,9
9,7
33,8
32,4
31,1
9,7
İhracat (Tüketim Malları)
7,1
6,7
8,5
6,9
21,6
24,4
22,3
6,9
İthalat
33,6
30,7
31,9
28,2
94,0
92,5
96,2
28,2
İthalat (Yatırım Malları)
3,7
3,5
4,8
3,9
10,7
11,6
12,0
3,9
İthalat (Ara Malları)
27,0
23,7
23,3
20,6
75,3
71,6
73,9
20,6
Ara Malları İthalatı (Altın hariç)
22,1
19,7
21,6
19,3
68,4
63,2
63,4
19,3
Ara Malları İthalatı (Altın ve Enerji hariç)
13,3
13,0
15,8
14,3
43,1
39,8
42,0
14,3
İthalat (Tüketim Malları)
2,9
3,4
3,9
3,6
8,0
9,2
10,2
3,6
Karşılama Oranı
57,6
60,6
73,9
68,6
66,4
71,5
64,0
68,6
Karşılama Oranı (altın hariç)
67,0
68,9
76,6
71,3
71,3
78,2
71,0
71,3
Karşılama Oranı (altın ve enerji hariç)
90,9
87,6
89,8
82,5
92,5
101,6
89,5
82,5
* Nisan ayı verisidir.
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı
Tablo 3. Dış Ticaret (Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış)
Aylık Yüzde Değişim
Çeyreklik Yüzde Değişim
Oca.23
Şub.23
Mar.23
Nis.23
2022-Ç3
2022-Ç4
2023-Ç1
2023-Ç2*
İhracat
-2,0
-1,8
2,9
-2,2
-0,7
-1,7
-1,2
-0,9
İhracat (altın hariç)
-2,0
-2,2
2,1
-1,2
-0,9
-1,8
-1,7
-0,6
Enerji ihracatı
-9,1
-13,1
17,3
-3,7
6,4
-21,7
-11,9
2,0
İhracat (altın ve enerji hariç)
-1,6
-1,5
1,3
-1,1
-1,4
-0,2
-1,0
-0,7
Altın ihracatı
11,4
54,9
89,8
-57,4
47,9
30,9
96,5
-31,5
İhracat (AB-27)
-0,6
1,2
-2,8
1,0
-5,1
-1,4
2,4
-0,5
İhracat (AB-27 Dışı)
-2,9
-6,8
11,2
-5,8
2,7
-1,7
-4,0
-1,3
İhracat (Diğer Avrupa)
1,1
-6,4
4,8
2,1
9,1
4,2
3,3
3,0
İhracat (Yakın ve Orta Doğu)
-5,9
-8,6
17,8
-9,3
7,8
0,0
-9,7
-2,0
İhracat (Kuzey Amerika)
5,3
-7,2
4,6
-4,4
-7,4
-5,5
-5,0
-4,0
İhracat (Diğer)
-6,3
-5,4
13,7
-9,7
-2,0
-6,4
-4,1
-3,6
İhracat (Yatırım Malları)
0,3
-6,0
6,7
-4,6
-2,0
12,5
0,7
-2,5
İhracat (Ara Malları)
-2,4
-4,4
7,6
-5,8
-2,5
-5,3
-1,1
-2,6
İhracat (Tüketim Malları)
-2,6
-6,7
10,9
-6,4
-1,4
0,9
0,2
-2,2
İthalat
8,3
-5,3
-5,8
-2,3
3,7
-2,0
3,3
-7,9
İthalat (altın hariç)
1,3
-2,9
1,9
-1,3
-0,5
-4,0
1,1
-1,0
İthalat (altın ve enerji hariç)
1,0
-0,2
7,5
-1,2
-0,4
-2,8
6,1
3,5
Enerji ithalatı
2,0
-10,5
-15,4
-1,4
-0,7
-7,2
-12,2
-15,5
Altın ithalatı
80,5
-18,9
-59,1
-20,3
120,2
23,4
25,1
-63,0
* Nisan ayı verisidir.
Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Akbank
Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
Foreks
Metals Market
Montel News
Foreks Twitter
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
