ANALİZ-Ödemeler Dengesi(Şekerbank) [FNC-NEWS]
- 10.04.2023 16:36
2023'ün ilk iki ayında cari açık 18.8 milyar dolara ulaştı?
Resmi rezervlerde gerileme ilk iki ayda 14 milyar dolar oldu?Finansmanın kompozisyonu önümüzdeki süreçte takip edilen bir başlık olacak?Resmi rezervlerde gerileme ilk iki ayda 14 milyar dolar oldu?
TCMB verilerine göre, ödemeler dengesi Şubat ayında 8,8 milyar dolar açık verdi. Şub22'de ise ödemeler dengesi 5,3 milyar dolar açık vermişti. 2022 yılında cari açık 48,8 milyar seviyesinde gerçekleşmişti.
Çekirdek göstergelerin detaylarına baktığımızda, enerji dışı cari açık 3,0 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, enerji ve altın dışı cari fazla 0,8 milyar dolar olmuştur. Hatırlanacağı üzere Şubat ayında dış ticaret açığı yıllık bazda %51,4 artışla 12,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiş ve bu açığın 5,8 milyar dolarlık kısmı enerji açığından, 3,4 milyar doları ise net altın ithalatından gelmişti. Ödemeler dengesi rakamlarında da aynı şekilde bu etkiyi net bir şekilde görmekteyiz. Fakat 12 aylık çekirdek göstergelerde de bozulmanın devam ettiğini belirtmek isteriz. Şubat ayında 12 aylık enerji dışı cari fazla 23,2 milyar dolar seviyesine gerilerken enerji+altın dışı cari fazla ise 50,3 milyar dolar seviyesine gerilemiştir.
Finansman tarafına baktığımızda Şubat ayında 3,1 milyar dolarlık sermaye girişi olduğunu görüyoruz. Finansman hesabının detaylarında portföy girişleri nette 0,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken alt kalemler incelendiğinde, hisse senedi piyasasından 185 milyon dolar çıkış yaşanırken, iç borçlanma senetlerine 14 milyon dolar gibi oldukça sınırlı bir giriş gerçekleşmiştir.
Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, bankaların 1,2 milyar dolar net kullanım gerçekleştirdiği görülmektedir.
Yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili olarak genel hükümet 0,2 milyar dolar net geri ödeme, bankalar ve diğer sektörler ise sırasıyla 1,2 ve 0,3 milyar dolar net kullanım gerçekleştirmiştir. Uzun vadeli borç çevirme oranlarında ise bankaların uzun vadeli borç çevirme oranı %260 (Oca22:%42) olurken, 3 aylık borç çevirme oranı da %90 (Oca22:%66) seviyesinde gerçekleşmiştir. Özel sektörün uzun vadeli borç çevirme oranı aylık bazda %131 (Oca22:%154) ve 3 aylık borç çevirme oranı %116 (Oca22:%105) seviyesinde gerçekleşmiştir. Özel sektörün, yaz aylarında tartışılan yurtiçinde finansmana erişim zorlukları ve küresel para piyasasında yaşanan sıkılaşma sürecinin getirdiği maliyetlerdeki artış beklentisi nedeniyle öne çekilmiş borçlanma talebinin de etkisiyle yaz aylarında yüksek borç çevirme oranları kaydettiklerini görmüştük. Ocak ayının ardından Şubat ayında da yüksek bir borç çevirme oranının kaydedildiğini görüyoruz. Bankaların ihraç ettiği tahviller ve kullandıkları krediler ile yüksek bir borçlanma gerçekleştirmeleri Şubat ayı için finans hesabında önemli bir katkı sağlamıştır.
Şubat ayında 8,8 milyar dolarlık cari açığın yanında finansman hesabında kaydedilen 3,1 milyar dolarlık sermaye girişi ile toplam finansman açığı 5,7 milyar dolar olmuş ve net hata noksan kaleminden gelen 1,0 milyar dolar katkı da eklenince Merkez Bankası rezervleri 4,7 milyar dolar azalış kaydetmiştir. Ocak ayında resmi rezervlerde 2021 Aralık ayından bu yana en sert gerileme kaydedilmişti. İlk iki ayda resmi rezevler 14 milyar dolar azalmıştır. Şubat ayında 1 milyar dolar katkı sağlayan net hata noksan kaleminden 2022 yılında toplam 24,2 milyar dolar finansman desteği gelmişti.
Finansmanın kompozisyonu önümüzdeki süreçte takip edilen bir başlık olacak?
Önümüzdeki döneme ilişkin olarak, her ne kadar küresel resesyon beklentileri emtia tarafındaki kontrolden çıkmış görüntünün sakinleşmesine sebep olsa da Rusya-Ukrayna savaşının sona ermemiş olmasının üzerine OPEC+ kesintileri de baskı yaratmaktadır. Önümüzdeki süreçte enerji maliyetinin baskı yaratmaya devam etmesini bekliyoruz. Çin ekonomisine dair olumlu haber akışı da küresel talebi canlı tutarak emtia fiyatlarında yukarı yönlü baskı yaratmaktadır. Ülkemizdeki üretimin yapısı gereği yükselen maliyetlere rağmen ithalat hacminde belli bir katılık beklediğimizi belirtmek istiyoruz. Son dönemde istikrarlı bir şekilde yükselen net altın ithalatının da ilk üç ayda 11,5 milyar dolar gibi yüksek bir seviyeye ulaşması, ödemeler dengesi üzerinde takip ettiğimiz bir başka risk olarak öne çıkmaktadır. 2022 yılında net altın ithalatı özellikle yılın ikinci yarısında hızlanarak 22,5 milyar dolar gibi yüksek bir seviyede gerçekleşmişti.
İthalat tarafındaki baskılar devam ederken ihracat resmi de olumsuz görünümünü korumaktadır. Gelişmiş ülkelerde uygulanan sıkı para politikalarının da henüz bu ekonomilerde arzu edilen seviyede yavaşlama yaratmadığını takip ediyoruz. Enflasyonla mücadelenin ekonomilerde yavaşlamayı gerektirmesi nedeniyle en önemli ihracat pazarımız olan AB'de beklentilerden iyi seyreden talep koşullarının kalıcı olmadığını, ECB'nin daha uzun süre, daha yüksek faiz uygulamasını gerektirebilecek bir seyir olduğunu hatırlatmak isteriz. Hizmet tarafında ise turizm gelirleri ise 2022 yılında çok iyi bir performans sergilemişti. Şubat ayında da turizm gelirlerinin 1,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini görüyoruz. Ocak ve Şubat aylarında salgın öncesindeki performansının üstüne çıkan turizm gelirlerinde yüksek seyrin yıl boyunca devam etmesini ve ödemeler dengesi için en önemli destek olmasını bekliyoruz.
Yaşadığımız büyük deprem felaketinin gerektirdiği yeniden inşa sürecinin, kapasite koşulları göz önüne alınarak zamana yayılacak şekilde planlanacağı varsayımıyla, dış ticaret açığı üzerinde ihracat kaybından kaynaklanacak sınırlı bir baskı yaratmasını bekliyoruz. Sürecin iç talep koşullarında yaratabileceği artışın dolaylı etkilerini ise önemli bir risk başlığı olarak takip ediyoruz. Tüm bu etkiler göz önünde bulundurulduğunda önümüzdeki dönemde de ihracat performansında zayıflama, ithalat hacminde ise kamu harcamaları ve yeniden inşa süreci ile güç kazanmasını beklediğimiz iç talep, üretim yapımız, enerji ithalatçısı olmamız nedeniyle katılık bekliyoruz. Bu risklerin dış ticaret açığı üzerinden ödemeler dengesine aktarılacağı açıktır. Yılın ilk ayında kaydadeğer rezerv gerilemesi kaydedilirken yüksek cari açığın finansman tarafında oluşacak kompozisyon önümüzdeki süreç için en önemli başlık olarak öne çıkmaktadır. Altın ithalatındaki yüksek seyrin ne kadar daha devam edeceğini bu bağlamda belirleyici bir başlık olarak takip ediyoruz.
Ayrıntılı bilgi için ekteki dokümana göz atabilirsiniz?
Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
Foreks
Metals Market
Montel News
Foreks Twitter
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.