Türk-İş: Gıda fiyatları Eylül'de aylık %2,68, yıllık %18,56

  • 25.09.2020 11:44

gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 2.447,72 TL, gıda
harcaması ile birlikte giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt),
ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu
diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı)
7.973,02 TL oldu.
Açıklamada şöyle denildi:
"Dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması (mutfak masrafı)
tutarı önceki yılın sonuna göre 285 TL, temel ihtiyaçlar için
yapılması gereken toplam harcama ise 928 TL artış göstermiştir. Son
bir yıl itibariyle bakıldığında, ortaya çıkan ek harcama gereği gıda
için 385 TL, toplam hanehalkı harcaması için 1.248 TL’dir (net asgari
ücretin yarısından fazla).
Toplumun önemli bir kesimini ücretli-yevmiyeli çalışanlar ve
bunların emeklileri oluşturmaktadır. Devletin resmi verilerinden de
görüleceği üzere, yoksul kesimlerin gıda ve konut (kira, elektrik,
yakıt, su) harcamaları aile bütçesinde ağırlıklı yer kaplamaktadır.
Türkiye’de en yoksul ile en zengin arasında (nüfusun yüzde 10’luk
ayırımında) 13 kat gelir farkı bulunmaktadır. Toplumun ortalama geliri
temel alınarak yapılan çeşitli hesaplamalara göre nüfusun neredeyse
üçte biri yoksuldur. Ancak bu yıl küresel düzeyde yaşanan korona
virüsün etkisiyle meydana gelen iş ve gelir kaybı nedeniyle aradaki
gelir farkının ve yoksulluğun artması söz konusu olacaktır.
TÜRK-İŞ tarafından hesaplanan gıda endeksi ile TÜİK tarafından
hesaplanan gıda fiyatları endeksindeki son on iki aylık değişim
aşağıdaki şekilde yer almaktadır. Gıda fiyatlarındaki değişimin yönü
ve hızı birbirine paralel bir gelişim göstermekte ve fakat yaz
aylarında gerileyen fiyatlarda tekrar yükselme eğilimi dikkati
çekmektedir.
TÜRK-İŞ’in verileri temel alındığında “mutfak enflasyonu”ndaki
değişim 2020 Eylül ayı itibariyle şu şekilde olmuştur:
Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması
gereken asgari harcama tutarı bir önceki aya göre yüzde 2,68 oranında
artış gösterdi.
Yılın ilk dokuz ayı itibariyle fiyatlardaki artış yüzde 13,18
oranında oldu.
Gıda enflasyonunda son on iki ay itibariyle artış oranı yüzde
18,56 oldu.
Yıllık ortalama artış oranı ise yüzde 13,45 olarak hesaplandı.
TÜRK-İŞ hesaplamasına temel alınan gıda ürünlerinin fiyatlarında
2020 Eylül ayı itibariyle gözlenen değişim şu şekildedir:
Süt, yoğurt, peynir grubunda nispi fiyat istikrarı sürmekte ve
fakat paketli satışlarda gramaj azaltması peynirin arkasından yoğurtta
da görülmeye başlanmış, süt ürünlerinde yarım-tam yağlı ayırımı
marketlerin aynı raflarında fiyat farklılığıyla satışa sunulmaktadır.
Et, tavuk, balık, sakatat, bakliyat ürünlerinin bulunduğu grupta
et ve tavuk fiyatı ile sakatat ürünleri (ciğer, yürek, böbrek) aynı
kalırken, balık fiyatları yüksek tutardan yeni mevsime giriş yaptı.
Yumurta ise zamlandı. Bakliyat ürünleri (kuru fasulye, kırmızı-yeşil
mercimek, nohut, barbunya vb.) fiyatlarında ise önemli bir değişiklik
olmadı. Ancak dövizdeki yükselmeye ve mevsime bağlı olarak ithal
ürünlerinde fiyat artışı beklentisi oluştu.
Yaş sebze-meyvede geçen aya göre önemli bir fiyat değişikliği
tespit edilmedi ve bu grubun aile bütçesine yansıyan ek yükü olmadı.
Geçtiğimiz ay gerileyerek 6,59 TL olarak hesaplanan sebze-meyve
ortalama kilogram fiyatı bu ay –neredeyse aynı kalarak- 6,57 TL oldu.
Geçtiğimiz ay 5,88 TL olan sebze ortalama kilogram fiyatı bu ay 5,94
TL olarak hesaplanırken, önceki ay 7,54 TL olan meyve ortalama fiyatı
bu ay 7,59 TL oldu.
Hesaplamada bu ay 18 sebze ve 11 meyve olmak üzere, toplamda 29
ürün dikkate alındı. Hesaplama yapılırken -her zaman olduğu gibi-
pazarda yaygın bulunan mevsim ürünleri esas alındı. Araştırmada
ürünlerin tek tek ağırlığı yerine harcama sepetindeki meyve-sebze
tüketiminin toplam miktarından hareket edildi.
Ekmek, pirinç, un, makarna, bulgur, irmik gibi ürünlerin bulunduğu
grupta bu ay ekmekte yüzde 20 oranında zam gıda harcaması tutarında
yüzde 1 oranında artışa neden oldu ve bu artışın aylık aile bütçesine
getirdiği ek yük 47 TL olarak hesaplandı. Bu harcama grubunda yer alan
diğer gıda ürünlerinde önemli bir fiyat farklılığı görülmedi.
Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden tereyağı fiyatı
değişmedi, ancak bazı ürünlerde daha önce 250 gram olan paketler 225
gram oldu. Margarin fiyatı da aynı kalırken zeytinyağı ve ayçiçeği
yağı fiyatı arttı. Açık satılan siyah ve yeşil zeytin fiyatı genelde
değişmedi. Yağlı tohum (ceviz, fındık, fıstık, ayçekirdeği vb.)
ürünlerinde bu ay yine kendi içinde fiyat ayarlaması yapıldı ve fakat
ortalama fiyatında önemli değişiklik olmadı. Baharat ürünleri (kimyon,
nane, karabiber vb.) fiyatı -şimdilik- aynı kaldı ama ıhlamur kilogram
fiyatı yüzde 31,6 oranında zam gördü. Çay fiyatı ortalamada değişmedi.
Bal fiyatı artarken reçel, pekmez, şeker ve tuz fiyatı ile salça
fiyatı aynı kaldı. "

Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
http://www.foreks.com
http://twitter.com/ForeksTurkey