ANALİZ-Sanayi Üretimi(Şekerbank)

• 12.06.2020 15:17

Şekerbank Tarafından Hazırlanan Analiz:
"Sanayi üretimi Nisan verisinde COVİD-19 etkisi ile rekor düzeyde
yıllık daralma kaydetti…
Dr. Gülay Elif YILDIRIM / Ozan Can Türkmen
TÜİK, Nisan ayı sanayi üretimi rakamlarını açıkladı. Buna göre,
sanayi üretimi arındırılmamış seride yıllık bazda %31,4 daralma
kaydetti. Bu veri şimdiye kadar görülmüş en yüksek daralma olmuştur,
daha önce 2009 yılı Şubat ayı daralması %24 seviyesinde
gerçekleşmişti. Takvim etkisinden arındırılmış (TEA) sanayi üretimi
verisi de yıllık bazda %31,4 daralmıştır. Mart ayı ortası itibariyle
ülkemizde de görülmeye başlayan COVİD-19 salgınına karşı Mart ayının
kabaca son haftasında ivedi şekilde alınan önlemler ile Mart ayı
sanayi üretim endeksindeki yıllık gerileme %1-%1,5 ile sınırlı
kalmıştı. Pandeminin etkilerini en keskin şekilde Nisan ayı
verilerinde görmekteyiz.
Verinin detaylarına ve aşağıdaki grafikte de görüldüğü üzere katkı
sağlayan ana kalemlere baktığımızda ihracatımızdaki %40 yıllık
daralma paralelinde ana ihracatçı sektörlerin ciddi bir daralma ile
manşet üzerine önemli derecede baskı kurduğunu görmekteyiz. Rakamsal
olarak sıralarsak Nisan ayında "tekstil" ürünleri imalatı yıllık
bazda %60 daralmayla 6,5 puan ile manşete en fazla baskı kuran kalem
olmuştur. Takiben yıllık bazda %76 daralma (4,8 puan) ile "motorlu
kara taşıtları" imalatı gelmektedir. Üçüncü sırada ise yıllık bazda
%60 daralma ve 4,1 puan baskı ile "giyim eşyası" imalatı gelmektedir.
İhracattaki geri çekilme ve salgın karşısında alınan önlemler
kapsamında kapanan işyerlerindeki üretimin durması ile sanayinin
canlılığını yansıtmakta temel sektörlerden "ana metal" sanayii de %25
yıllık daralma ile manşete 2,2 puanlık bir baskı kurmuştur.
Belirsizliklerin yoğun olduğu dönemlerde mevsim ve takvim
etkisinden arındırılmış (MTEA) sanayi üretimi verisinin aylık trendi
gösterme açısından daha sağlıklı olduğunu düşünüyoruz. Buna göre, MTEA
sanayi üretimi aylık bazda %30,4 daralma göstermiştir. MTEA sanayi
üretim verisinin katkı sağlayıcıları anlamındaki ayrımına baktığımızda
da manşet veride olduğu gibi en fazla baskı kuran kalemlerin tekstil,
otomotiv ve giyim eşyaları imalatının olduğunu görüyoruz.

Yorum:

2019 yılının ilk sekiz ayı sanayi üretimi açısından zayıf bir
dönem olmuştu. Eylül ayı ile birlikte sanayi üretimi şiddetli daralma
bölgesinden çıkmıştı. Devam eden aylarda arındırılmamış ve TEA sanayi
üretimi göstergeleri pozitif bölgedeki seyrini devam ettirmiş ve yılı
güçlü bir artış ile tamamlamıştı. 2019 yılsonu itibariyle yakalanan
ivmelenme ile Ocak-Şubat döneminde sanayi üretimindeki yıllık ortalama
artış %10'lar seviyesine ulaşmış ve 2020 yılında potansiyel büyümeye
ulaşma hedefi çerçevesinde umutları destekleyen bir görüntü çizmişti.
Bu dönemde büyümenin tek seferlik kalemlerden değil de geleneksel
sektörler ve ihracat odaklı sektörlerden gelmesi de olumlu resme
katkıda bulunmuştu. Fakat küresel ekonomiyi bir anda durma noktasına
getiren ve 2020 yılına ilişkin tüm beklentileri alt üst eden COVİD-19
salgınının Mart ortası itibariyle ülkemizde de görülmesi ile sanayi
üretiminde ciddi bir ivme kaybı ortaya çıkmıştır. Mart ayını limitli
bir hasar ile atlatsak da Nisan ayı sanayi üretiminde rekor düzeyde
bir daralma* gerçekleşmiştir. Nisan ayı salgın önemleri kapsamında
neredeyse tüm ekonomilerin kapandığı bir ay olması itibariyle sanayi
üretimindeki bu daralma beklentiler dâhilindedir. Mayıs ayında (bayram
etkisinden arındırılmış) takvim etkisinden arındırılmış veride,
sağlanan rekor kredi desteklerinin etkisinin görülmeye başlanması ile
bir miktar toparlanmanın mümkün olduğunu düşünüyoruz.
1 Haziran itibariyle yeni normal ile birlikte ekonomide açılma
başlamıştır ve bu durumda üretim Nisan ayını baz alarak düşündüğümüzde
güçlenmektedir. Fakat Mayıs ve Hazirandaki rekor desteklerle
sağlanmaya çalışılan kademeli toparlanmaya karşın Nisan ayındaki ciddi
gerileme ile 2Ç20 GSYH verilerinin yıldan yıla daralma bölgesinde
olacağı açıktır. Dünyanın geçmekte olduğu süreç düşünüldüğünde tüm
dünya devasa paketlerle ekonomideki daralmanın kontrol edilemez bir
noktaya gitmesi önlenmeye çalışılmaktadır. Bu çerçevede de 2Ç20 GSYH
verileri tüm dünyada rekor seviyelerde daralmaya işaret edecektir.
En son açıklanan rakamlara göre Mart ortasına kadarki ivmelenme
ile birlikte 1Ç20 GSYH büyümesi %4,5 seviyesinde gerçekleşti. Salgının
ne kadar süreceğine ilişkin belirsizliğin hâkim olduğu görüntüde
büyümenin ne kadar etkileneceğini hesaplamak tamamıyla mümkün olmasa
da 1Ç20 GSYH büyümesinin desteği ile ikinci çeyrek büyümesinin eksi
olduktan sonra, salgında 2. dalga olmayacağı ana senaryosunda,
kademeli bir iyileşme ile büyümenin yatay pozitif tarafta kalacağına
ilişkin beklentimizi koruyoruz."

******

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım
danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti,
aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen
bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı
sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve
tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine
dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri
tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer
alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize
uygun sonuçlar doğurmayabilir.

*******

Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
http://www.foreks.com
http://twitter.com/ForeksTurkey