ANALİZ-GSYH Verisi(Vakıfbank)

• 11.03.2019 15:03

Vakıfbank ( http://www.vakifbank.com.tr ) Tarafından Hazırlanan
Analiz Raporu:
"Türkiye ekonomisi 2018 yılının son çeyreğinde 2009 yılının ikinci
çeyreğinden bu yana gerçekleşen en yüksek daralmayı kaydetti ve bir
önceki yılın aynı dönemine göre %3 daraldı. (VakıfBank Beklentisi:
-%1, piyasa beklentisi: -%2.6). Böylece Türkiye ekonomisi 2018 yılında
yıllık bazda %2.6 büyüdü. Gayrisafi yurtiçi hasıla büyüklüğü ise, 2018
yılının son çeyreğinde cari fiyatlarla %13.4 artarak 1 trilyon 10
milyar 114 milyon TL oldu. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH, 2018
yılının son çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3.2
azaldı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH ise bir önceki
çeyreğe göre %2.4 azaldı. 2018 yılının ilk çeyrek büyümesi %7.2’den
%7.4’e, üçüncü çeyrek büyümesi ise %1.6’den %1.8’e yukarı yönlü revize
edildi.
Büyümenin sürükleyici gücü olan ve yılın ilk iki çeyreğinde
büyümeye en yüksek artış yönlü katkıyı yapan hane halkı tüketim
harcamalarının (1.çeyrek katkısı: 5.54 puan ve 2.çeyrek katkısı: 3.51
puan) katkısı yılın üçüncü çeyreğinde (0.47 puan) sert düşüş
göstermişti. Yılın son çeyreğinde ise bir önceki yılın aynı çeyreğine
göre %8.9 daralan hane halkı tüketim harcamalarının büyümeye katkısı
5.41 puan azalış yönlü oldu. Böylece hane halkı tüketim harcamaları
yılın son çeyreğinde 2009 yılının ilk çeyreğinden (5.72 puan azalış)
sonraki en yüksek negatif katkıyı yapmış oldu. Hane halkı tüketim
harcamalarının yanı sıra büyümeye negatif katkı yapan bir diğer kalem
ise yatırım harcamaları kalemi oldu. Yılın ilk iki çeyreğinde büyümeye
pozitif katkı yapan yatırım harcamalarının (1.çeyrek katkısı: 2.54
puan ve 2.çeyrek katkısı: 1.47 puan) katkısı yılın üçüncü çeyreğinde
negatife döndükten sonra (3.çeyrek katkısı: 1.38 puan azalış), yılın
son çeyreğinde derinleşti ve 3.85 puan azalış yönlü oldu. Bu katkı
2009 yılı üçüncü çeyreğinden sonraki en yüksek negatif katkı (4.44
puan azalış) oldu.
Harcama bileşenlerine göre değerlendirme yapıldığında, yılın son
çeyreğinde büyümedeki sert düşüşe karşın büyümeye en yüksek pozitif
katkının bir önceki çeyrekte olduğu gibi net ihracat kaleminden
geldiği görüldü. Net ihracatın katkısının yüksek gerçekleşmesinde iç
talepteki zayıflama ve TL’deki sert değer kaybı etkili olurken, net
ihracatın büyümeye katkısı 1998 bazlı serideki en yüksek seviyede 8.39
puan oldu. Net ihracatın bileşenleri olan ihracat ve ithalat kalemleri
ayrı ayrı değerlendirildiğinde ise, mal ve hizmet ihracatı bir önceki
yılın aynı çeyreğine göre %10.6 artarken, mal ve hizmet ithalatı ise
bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %24.4 azaldı. Bunun sonucunda
ise, ihracatın büyümeye katkısı 2.21 puan artış olurken, ithalatın
katkısı 6.19 puan artış oldu. Net ihracat kaleminden sonra yılın son
çeyreğinde büyümeye pozitif katkı yapan bir diğer kalem ise geçtiğimiz
yılın aynı çeyreğine göre %0.5 büyüme kaydeden kamu harcamaları oldu.
Ancak kamu harcamalarının katkısının geçtiğimiz çeyreklere kıyasla
0.07 puan ile çok sınırlı kaldığı görüldü.
Sektörler bazında bakıldığında, en sert daralma kaydeden sektörün
faiz hadlerine duyarlı olan inşaat sektörü olduğu görüldü. İnşaat
sektörü, 2018 yılının Ağustos ayında yaşanan kur atağı sonrasında
faizlerdeki yükseliş ile birlikte sektörel bozulmaların etkisiyle bir
önceki yılın aynı dönemine göre %8.7 gerileyerek, 2018 yılında en sert
daralma kaydeden sektör oldu. İnşaat sektörü yılın son çeyreğinde
ekonomik daralmaya -0.64 puan katkıda bulundu. İnşaat sektörünün
ardından yıllık bazda %8.13 daralma ile vergi gelirleri geldi ve vergi
gelirlerinin ekonomik daralmaya katkısı -0.98 puan oldu. Bu durumda
kamu otoritesinin söz konusu dönemde yaptığı ÖTV ve KDV indirimler,
vergi afları ve ekonomik aktivitedeki yavaşlama etkili oldu. Öte
yandan ekonomideki küçülmeye en yüksek katkı -1.3 puan ile kur atağı
sonrasında ara ve sermaye malı maliyetlerindeki artıştan etkilenen
sanayi sektöründen geldi. Kura duyarlı sanayi sektörü, 2018 yılının
son çeyreğinde %7.5’lik daralma kaydeden sanayi üretim endeksine
paralel bir görünüm sergiledi ve bir önceki yılın aynı dönemine göre
%6.36 küçüldü. Geçmiş dönemlerde büyümeye en yüksek katkıyı sağlayan
hizmetler sektörü yılın son çeyreğinde turizmden beklenen olumlu
katkıya rağmen ekonomik daralmaya -0.38’lik katkı yaptı. Hizmetler
sektörünün altında yer alan finans ve sigorta faaliyetleri %16.2 ile
tarihinin en sert gerilemesini kaydetti ve sektör büyümeye -0.63
negatif katkı yaptı. Mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri ise
%10.2 ile finans sektöründen sonra en sert küçülmeyi kaydeden sektör
oldu.
Sonuç olarak, Türkiye ekonomisi 2018 yılının son çeyreğinde
beklentilerin üzerinde yıllık bazda %3.3 daraldı. Böylece Türkiye
ekonomisi 2018 yılında 2019-2021 Yeni Ekonomi Programı tahmininin
altında (YEP Büyüme Tahmini:%3.8) %2.6 büyüme kaydetti. Türkiye
ekonomisi 2009 yılının ikinci çeyreğinden bu yana gerçekleşen en sert
düşüşü kaydetmiş oldu. Bugün açıklanan verilerle birlikte 2018 yılının
ilk ve üçüncü çeyreklerine yukarı yönlü revize yapılamasaydı Türkiye
ekonomisi yıllık %2.4 büyüme kaydetmiş olacaktı. Ağustos ayında
yaşanan sert kur hareketleri ve TCMB’nin faiz artırımları sonrasında
finansal koşulların sıkılaştığı bir dönemde ekonominin hızla daraldığı
ve bu daralmanın özellikle inşaat ve üretim sektörlerine olumsuz
yansıdığı görüldü. Aynı dönemde kamu otoritesince alınan önlemlerin ve
başta kamu bankaları olmak üzere kredi artış oranlarındaki
dengelenmenin 2018 yılı son çeyrek rakamlarına henüz yansımamış olduğu
görülüyor. Her ne kadar 2008 krizi 2018’de yaşanan gelişmelere
benzetilse de, 2008 kriz döneminde ekonomide yaşanan sert daralma ve
daha sonrasındaki toparlanma sürecinin mevcut duruma kıyasla daha sert
olduğu görülmekte. 2008 ve 2018 yıllarındaki dış ekonomik koşullar
kıyaslandığında, içinde bulunduğumuz dönemde dış finansal koşulların
nispeten iyi olması 2018 yılında beklenen ekonomik daralmayı nispeten
sınırladı. Bu kapsamda, 2018 yılında yaşanan aşağı yönlü hareketlerin
iç koşullar kaynaklı olması nedeniyle büyümenin 2008 yılı ve
sonrasında yaşanan döneme kıyasla 2019 yılında daha hızlı toparlanma
kaydedeceğini düşünüyoruz. Ayrıca yılın son çeyreğinde yapılan vergi
indirimleri ve kredi destekleri başta olmak üzere hükümetin ekonomiyi
desteklemek adına aldığı tedbirlerin gecikmeli etkilerinin 2019
yılının ilk çeyreğine olumlu yansımasını bekliyoruz. Yılın son
çeyreğinde yaşanan sert daralma sonrasında 2019 yılının ilk çeyreğinde
daralmanın devam edeceğini ancak jeopolitik nedenlerle bir şok
yaşanmadığı sürece 2018 son çeyrek gerçekleşmesine göre daha sınırlı
olacağını düşünüyoruz. Sonuç olarak, 2019 yılının ilk iki çeyreğindeki
dengelenme sonrası ekonominin yılın ikinci yarısında ivme kazanacağını
ve Türkiye ekonomisinin 2019 yılının tamamında %2.3 büyümesini
bekliyoruz."

******

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım
danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti,
aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen
bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı
sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve
tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine
dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri
tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer
alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize
uygun sonuçlar doğurmayabilir.

*******

Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
http://www.foreks.com
http://twitter.com/ForeksTurkey