ANALİZ-Piyasalarda Haftalık Gelişmeler/Beklentiler(T-BANK)
- 24.04.2015 16:08
T-BANK ( http://www.tbank.com.tr ) Tarafından Hazırlanan Haftalık
Bülten:
"Bu haftanın küresel piyasalar açısından en önemli gündem
maddeleri ABD’den gelen zayıf veriler ve bunun euro/dolar paritesine
etkileri, Yunanistan ile Euro Bölgesi arasındaki görüşmeler ve
Çin’deki ekonomik yavaşlamaydı. Ayrıca petrol fiyatları da artış
eğilimini sürdürdü.
ABD ekonomisinden gelen son veriler yine beklentilerden daha
olumsuz geldi. Konut satışları, imalat sanayi endeksi ve işsizlik maaş
başvuruları gibi veriler ABD’deki ekonomik büyümenin beklentilerden
daha zayıf olabileceğine işaret etmekte. Bu nedenle Euro Bölgesi’ndeki
zayıf duruma karşın euro/dolar paritesi tekrar 1.08’in üzerine hareket
etmekte. Dolar/yen paritesi ise 119.35 civarında. Gelecek hafta 28-29
Nisan’da Fed’in FOMC toplantısı var ancak daha önceki açıklandığı
üzere Fed’den faizler konusunda bu ay yeni bir hareket beklenmemekte.
Yunanistan ile kreditörleri arasında serbest bırakılacak yardımlar
ve reform programına ilişkin görüşmeler bugün Letonya’da yapılmakta
olan Euro Bölgesi Maliye Bakanları toplantısında devam ediyor. Ancak
Yunanistan’ın reformlar konusunda hala ciddi bir adım atamaması
toplantıdan bir sonuç alınması umutlarını azaltmakta. Bir sonraki
toplantı ise 11 Mayıs’ta. Yunanistan’ın en geç Haziran’a kadar reform
programı konusunda ilerleme kaydetmesi gerekmekte.
Çin’de zorunlu karşılık oranları indirildi ancak ekonomik
yavaşlama devam etmekte. Çin ekonomisinin yavaşlamasının özellikle
Güneydoğu Asya ülkeleri üzerinde olumsuz etkileri olacağı düşünülmekte.
Petrol fiyatları bu hafta üretimin düştüğü konusundaki haberler ve
Yemen’e yönelik Suudi Arabistan öncülüğündeki harekatın daha önce
bitirildiğinin açıklanmasına rağmen dün yeniden başlamasıyla artmaya
devam etti. Brent ham petrolünün varili 65.40 dolar ABD hafif ham
petrolünün varili ise 57.50 dolar civarında.
Altın fiyatları ise ons başına 1188 dolar civarında seyretmekte.
Türkiye piyasalarında ise başlıca gündem maddesi bu haftaki Merkez
Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısıydı. Merkez Bankası
beklediğimiz gibi faizlerde herhangi bir hareket gerçekleştirmedi.
Banka daha önce açıkladığı gibi döviz depo oranlarında indirime
giderken, TL zorunlu karşılık faizlerinde de 50 baz puanlık bir artış
yaptı. Ancak piyasada bankanın kurlarda ve enflasyondaki yükselmeye
karşın daha sert bir duruş sergilemesi veya en azından açıklamalarında
bu duruşu ifade etmesi beklentileri de vardı. Bu beklentilerin
gerçekleşmemesi ve bankanın siyasi ortam ve seçim süreci dolayısıyla
bundan sonra da faizlerde en azından seçimlere kadar bir artırım
kararı almayacağına yönelik algı Türk Lirası’nı daha da zayıflattı.
Euro/dolar’daki son yükselmeden Brezilya Reali bile faydalanırken,
Türk Lirası değer kaybına devam etti bu da gelecek açısından oldukça
endişe verici bir gelişme ve liradaki negatif ayrışmanın somut bir
göstergesi. Son olarak euro/dolar’daki yükselmeye rağmen dolar/TL
bugün 2.74 ile yeni zirveyi gördü ve en çok değer kaybeden para birimi
oldu. Daha sonra ise kur bir miktar gevşedi. Faizlerde de kura paralel
olarak yükselme devam etti ve iki yıllık gösterge tahvilin bileşik
faizi %10.20’ye çıktı.
Haftaya küresel piyasalarda 28-29 Nisan’da Fed’in faiz toplantısı
var ancak oradan yeni bir karar çıkması beklenmiyor. Ancak Fed’in
yapacağı yorumlar elbette önem taşıyor. Ayrıca yine ABD’nin ilk çeyrek
büyüme verileri açıklanacak. Türkiye’de ise 30 Nisan’da dış ticaret
verileri açıklanacak.
Sonuçta, Türk Lirası’nın dolar karşısındaki değer kaybı Merkez
Bankası’nın herhangi bir somut önlem almaması halinde sürecek gibi
görünüyor. Çünkü euro/dolar’daki yükselme ve gelişmekte olan
piyasalara yönelik risk iştahı artışından bile Türk Lirası’nın
faydalanamadığını görmekteyiz. Euro/dolar’daki seyir 1.08’lerde
kaldığı takdirde dolar/TL paritesinin 2.70-2.75 aralığındaki hareketi
devam edebilir. Ancak Fed toplantısından sonra çıkacak yorumlara bağlı
olarak küresel piyasalarda dolarda bir güçlenme olması halinde
dolar/TL’nin 2.75 eşiğini aşması mümkündür. Bu takdirde normal
koşullarda faizleri artırması ya da bu yönde bir sinyal vermesi
gereken Merkez Bankası’nın ne yapacağı ise belirsizliğini korumakta.
Gösterge faizde ise %10’un üzerindeki eğilimin haftaya da süreceğini
tahmin ediyoruz.
TÜRKİYE’DE BU HAFTA
Son ekonomik gelişmeler...
Merkez Bankası, imalat sanayinde kapasite kullanım oranının (KKO)
Nisan ayında, bir önceki aya göre 1.7 puan artarak yüzde 74.1
seviyesinde gerçekleştiğini açıkladı. KKO, Mart ayında yüzde 72.4
olmuştu. İmalat sanayi genelinde mevsimsel etkilerden arındırılmış
kapasite kullanım oranı bir önceki aya göre 0.8 puan artarak yüzde
74.6 seviyesinde gerçekleşti.
Merkezi yönetim brüt borç stoku Mart sonu itibariyle 633.5 milyar
TL oldu. Hazine verilerine göre, borç stokunun 423.2 milyar TL
tutarındaki kısmı TL cinsi, 210.4 milyar TL tutarındaki kısmı döviz
cinsi borçlardan oluştu.
Tüketici güven endeksi, Nisan ayında Mart'taki 6 yılın en düşük
seviyesinden 65.35'e yükseldi. Merkez Bankası ve TÜİK işbirliği ile
hazırlanan endeks Mart ayında 64.39 değerini almıştı. Verilere göre
tüketici güven endeksi Nisan ayında yüzde 1.5 artış gösterdi.TÜİK
verilerine göre,
2012'de güncellenmiş endeksin geri çekme yöntemi ile 2004-2011
değerlerinin mevcut endekse uyarlanmış haliyle bir önceki ay Mart
2009'dan bu yana en düşük değerini görmüştü.
Reel kesim güven endeksi Nisan ayında bir önceki aya göre 4.4 puan
artışla 107.9 seviyesine yükseldi. Merkez Bankası verilerine göre
mevsimsellikten arındırılmış reel kesim güven endeksi ise bir önceki
aya göre 1.5 puan artarak 102.7 seviyesinde gerçekleşti.
TCMB kısa vadeli faizleri sabit tuttu...
Merkez Bankası (TCMB) politika faizi olan bir hafta vadeli repo
faizinde değişikliğe gitmeyerek yüzde 7.5'te tuttu ve faiz koridorunun
üst ve alt bandında değişiklik yapmadı. TCMB faiz koridorunun üst
bandını oluşturan marjinal fonlama faizini yüzde 10.75'te, piyasa
yapıcısı (PY) bankalara repo işlemleri yoluyla tanınan borçlanma
imkanı faizini yüzde 10.25'te, faiz koridorunun alt bandını oluşturan
gecelik borçlanma faiz oranını ise yüzde 7.25'te tuttu. Merkez Bankası
TL cinsi zorunlu karşılıklara ödenen faiz oranında 50 baz puan
artırıma gitti. Yapılan açıklamada uygulamanın 8 Mayıs tesis
döneminden itibaren geçerli olacağı belirtildi. Banka küresel faiz
oranlarındaki gelişmeler doğrultusunda bankaların Merkez Bankası'ndan
alabilecekleri bir hafta vadeli döviz depo faiz oranlarını dolar için
yüzde 4.5'ten yüzde 4'e, euro için yüzde 2.5'ten yüzde 2'ye indirdi.
Yeni oranların 24 Nisan'dan itibaren geçerli olacağı belirtildi.
Benzin ve motorine yeni zam...
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (EPDK) tavan fiyat
uygulamasına son vermesiyle benzin ve motorine zam yapıldı. Sektör
yetkilileri, 21 Nisan’dan itibaren benzin satış fiyatlarına litrede 3
ilâ 5, motorin satış fiyatlarına 4 ilâ 5 kuruş zam yapıldığını
bildirdi.
Putin ve Avusturya parlamentosu da 1915 olaylarını "soykırım"
olarak nitelendirenler arasına katıldı...
1915 olaylarının 100. yıldönümü çerçevesinde bu olayları
"soykırım" olarak nitelendirenler arasına Rusya Devlet Başkanı
Vladimir Putin ve Avusturya parlamentosu da katılırken, Cumhurbaşkanı
Tayyip Erdoğan askeri arşivler de dâhil olmak üzere Türkiye’nin
konuyla ilgili tüm arşivlerini açmaya hazır olduğunu belirtti
Başbakan Ahmet Davutoğlu ise Türkiye’nin herkesle yüzleşmeye hazır
olduğunu söyledi. Geçen hafta Papa Francis ve Avrupa Parlamentosu’nun
1915 olaylarını soykırım olarak nitelendirmesinin ardından Çarşamba
günü de Avusturya Parlamentosunda grubu bulunan partilerin meclis grup
başkanlarınca ortak bir deklarasyon açıklandı ve 1915 olayları
"soykırım" olarak nitelendirildi. Bu gelişmenin ardından açıklama
yapan Dışişleri Bakanlığı ise bu bildirinin "Türkiye-Avusturya
dostluğu ve ilişkileri üzerinde kalıcı olumsuz izler bırakacağını"
belirtti ve Türkiye’nin Viyana Büyükelçisi Hasan Göğüş’ün de
istişareler için Ankara’ya çağrıldığını duyurdu. 23 Nisan’da da Rusya
Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Moskova’da düzenlenen "soykırımların
olmadığı bir dünya" adlı programa gönderdiği mesaj, Kremlin’in
internet sayfasında yayınlandı. Mesajda Putin "24 Nisan 1915 insanlık
tarihinin en korkunç ve dramatik olaylarından ve Ermeni halkının
soykırımı ile ilgili kederli bir tarih" ifadelerini kullandı. Putin
ayrıca 24 Nisan tarihi Ermenilerce "soykırımın yıldönümü" olarak
nitelendirildiği için Erivan’a gidecek ve burada düzenlenecek anma
törenlerine katılacak. Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande da
Erivan’daki törene katılacak. Bugün Almanya Parlamentosu’nda 1915
olaylarını "soykırım" olarak nitelendiren bir karar tasarısı oylanacak
ve Almanya hükümetinin de bu tasarıya destek vermesi bekleniyor.
Türkiye’yi en fazla endişelendiren senaryo ise gerçekleşmedi. Tüm bu
gelişmelerin ardından ABD Başkanı Barack Obama'nın da 24 Nisan
mesajında bu defa soykırım ifadesini kullanmasından endişe ediliyordu
ancak Obama geçen senelerdeki gibi bu defa da 1915 olayları için
"büyük felaket" ifadesini kullanmayı tercih etti.
DÜNYA EKONOMİSİ
ABD ekonomisinde gelişmeler...
New York Fed Başkanı William Dudley, merkez bankasının faiz
artışının gelişen piyasalarda ciddi bir satış dalgasına yol
açmayacağını belirtti. Gelişen piyasaların 1990'larda Fed'in sıkılaşma
dönemlerinin tetiklediği borç krizinin ardından değiştiğini belirterek
"Öncelikle birçok gelişen ülke bugün Fed'in genişlemeci politikadan
çıkışını önceki dönemlere göre daha iyi karşılayabilecek durumda" diye
konuştu. Dudley, politika değişikliklerinin küresel etkilerini
yakından takip ettiklerini belirtti. Bu yıl Fed Açık Piyasa
Komitesi'nde oy hakkı bulunan Dudley, ABD'de GSYH büyümesinin yılın
ikinci yarısında toparlanacağı noktasında iyimser olduğunu ve bunun
yılın ilerleyen dönemlerinde faiz artışı kararını destekleyeceğine
inandığını söyledi.
ABD'de ikinci el konut satışları Mart'ta yıllık bazda 5.19 milyon
adet ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. İkinci el konut
satışlarının 5.03 milyon adet olacağı tahmin ediliyordu. Daha önce
4.88 milyon adet olarak açıklanan Şubat ayı ikinci el konut satışları
4.89 milyon adete revize edildi.
ABD’de birinci el konut satışları, Mart ayında beklentilerin
üzerinde düşüş göstererek 7 yılın en yüksek seviyesinden geriledi ve
sektördeki ilerlemenin duraksayacağına işaret etti. Satışlar, yüzde
11.4 gerileyerek yıllık bazda 481,000 ile 4 ayın en düşük seviyesine
indi. Tahminler 515,000 seviyesindeydi. Geçtiğimiz ayda görülen
gerileme Temmuz 2013’ten bu yana en büyük düşüş olarak kaydedildi.
Ticaret Bakanlığı Şubat ayı verisini 539,000’den 543,000 ile Şubat
2008’den bu yana en yüksek seviyeye revize etti.
ABD’nin öncü imalat sanayi endeksi 55.7’den Nisan ayında 54.2’ye
düşüş göstererek 3 ayın en düşük seviyesine geriledi. Tahminler 55.7
seviyesindeydi. Sipariş göstergesi Mart ayındaki 57.2 seviyesinden
55.4’e geriledi. Fabrika üretimi göstergesi ise 4 ayın en düşük
seviyesine indi.
ABD’de işsizlik maaşı başvuruları üst üste 7. haftada da
300,000’in altında gerçekleşerek işe alımların geçtiğimiz ay
azalmasının ardından istihdamda toparlanmaya işaret etti. İşsizlik
maaşı başvuruları, 18 Nisan’da sona eren haftada 1,000 artarak 295,000
seviyesine geldi. Tahminler 287,000 seviyesindeydi. Açıklanan veri
hükümetin işverenlere yönelik aylık istihdam verisini hesaplamak için
yaptığı anketle aynı haftaya denk geldi. İstihdamın Nisan ayında
sıkılaşma göstermesi bekleniyor. Başvurular bir önceki hafta 294,000
seviyesindeydi.
ABD'de dayanıklı tüketim malı siparişleri Mart ayında yüzde 4
artarak beklentilerin üstünde gerçekleşti. Tahminler yüzde 0.6 artış
yönündeydi. Ulaştırma dışı dayanıklı tüketim malı siparişleri yüzde
0.2 gerilerken, beklenti yüzde 0.3 artacağı yönündeydi.
AB ekonomilerinde gelişmeler...
AB:
Markit Euro Bölgesi Bileşik ön PMI endeksi Mart ayının, 54 olan
seviyesinden Nisan'da 53.5'e geriledi. Ön veriler bir azalma sinyali
verseler de, son rakam hala son 9 ayın en yüksek seviyesi, nitekim
imalat ve hizmet sektörlerinde büyüme sürüyor, ancak rakamlarda
sırasıyla son 10 ve 8 ayın zirvesine işaret eden Mart verilerine göre
bir miktar gevşeme söz konusu. Bu arada Euro Bölgesi İmalat Sanayi
(PMI) ön endeksi ise Nisan'da, Mart ayının 52.2 olan verisinin altında
51.9 olarak açıklandı.
Almanya:
Almanya hükümeti, ekonominin bu yıl tüketicilerin daha fazla
harcama yapması ile birlikte, yüzde 1.8 büyüyeceği tahmininde bulundu.
Ekonomi Bakanlığı'nın açıkladığı yeni tahmin, Ocak ayındaki yüzde
1.5'lik büyüme öngörüsünün üzerinde gerçekleşti. Bakanlık ayrıca,
büyümenin, tüketici harcamaları yavaşlarken, şirket yatırımlarının
artması ile birlikte, gelecek yıl da yüzde 1.8'lik hızını koruyacağını
kaydetti Almanya'da işsizlik Mart ayında rekor düşük seviyeye
geriledi. Almanya'nın önde gelen kuruluşları hükümete vergileri
düşürerek ekonomiyi daha da güçlü hale getirmesi çağrısında
bulunurken, Ekonomi Bakanı Sigmar Gabriel, hükümetin gelecekteki
büyüme görünümünü iyileştirmek için yatırımları güçlendireceğini
söyledi.
Alman yatırımcıların ülke ekonomisinin görünümüne ilişkin
eğilimlerini gösteren ZEW endeksi Nisan'da 53.3'e gerileyerek
beklentilerin altında kaldı. Araştırma kurumu ZEW'in yaptığı yazılı
açıklamada endeksin Ekim ayından bu yana ilk defa gerilediği ifade
edildi. Endeksin 55.3'e gerileyeceği tahmin ediliyordu. Eğilim endeksi
Mart'ta 54.8 değerini almıştı.
Ifo'nun verilerine göre, Alman iş dünyası eğilim endeksi Nisan'da
108.6'ya yükselerek beklentilerin üzerinde açıklandı. Eğilim
endeksinin Nisan'da 108.4 değerini alması bekleniyordu. Endeksin 107.9
olarak açıklanan Mart ayı seviyesinde ise revizyon yapılmadı.
İngiltere:
İngiltere’nin perakende satışları, akaryakıt satışlarının
gerilemesi ile Mart ayında beklenmedik şekilde düşüş gösterdi.
Akaryakıt dahil olmak üzere satış hacmi, Şubat ayına göre yüzde 0.5
düşüş gösterdi. Akaryakıt hariç satışlar, yüzde 0.2 yükselerek
beklentilerin altında kaldı. Ayrı bir veri Mart ayında sona eren mali
yılda bütçe açığının yetkililerin tahmin ettiğinden daha fazla
daraldığını gösterdi. Bütçe açığı geçtiğimiz ay 11 yıldan bu yana en
düşük seviyede gerçekleşti. Kamu sektörü bankaları hariç net borçlanma
7.4 milyar pound (11 milyar dolar) seviyesinde gerçekleşti. Gelir
yüzde 3 yükseldi, harcamalar yüzde 3.1 geriledi. Böylece 87.3 milyar
poundluk bir açık oluştu. Söz konusu bütçe açığı ilgili kurumun
geçtiğimiz ayki 90.2 milyar poundluk beklentisinin altında kaldı.
Macaristan:
Macaristan Merkez Bankası politika faiz oranını ikinci ayda da
indirerek rekor düşük seviyeye çekti. Politika yapıcılar böylece fiyat
artışını sağlamak için para politikasında gevşemeyi sürdürdü. Merkez
Bankası 2 haftalık mevduat oranını 15 baz puan indirerek yüzde
1.95'ten yüzde 1.80'e çekti. Politika yapıcılar enflasyonun
1960'lardan bu yana en düşük seviyeye gerilemesi sonrası, 7 aylık
aranın ardından Mart'ta yeniden gevşeme tercihinde bulunmuştu. TÜFE
Mart'ta yüzde -0.6 ile merkez bankasının orta vadeli hedefi olan yüzde
3'ün oldukça altındaydı.
Yunanistan:
Almanya Başbakanı Angela Merkel, Yunanistan'ın kreditörleriyle
yürüttüğü ekonomik reformlar karşılığı mali yardım alma
müzakerelerinde, sonuca ulaşmadan önce nakit kaynaklarının tükenmemesi
için her şeyin yapılması gerektiğini söyledi. Yunanistan Başbakanı
Alexis Tsipras ile Avrupa Birliği zirvesi sırasında görüşen Merkel,
görüşmeyi yapıcı"olarak niteleyerek, içeriği konusunda açıklama
yapamayacağını söyledi. Merkel, Yunanistan'ın kreditörleriyle
anlaşmaya varmadan önce parasının tükenmesi ihtimalinin ne kadar
yüksek olduğu hakkındaki soruya, "Bunun gerçekleşmemesi için her şey
yapılmalı" dedi. Tsipras ise gazetecilere müzakerelerde belirgin
ilerleme kaydedildiğini ifade ederek, "Uzun yol kat ettik" dedi. Yunan
başbakanı müzakereler hakkında iyimser olduğunu ve ülkesinin mali
yardım almasına imkan verecek ekonomik reform programı üzerinde
tarafların anlaşmaya yaklaştığını ifade etti. Yunan bir yetkili ise
Yunanistan'ın daha önce öngörülenden daha düşük bütçe fazlası hedefi
dahil olmak üzere bazı konular hakkında Merkel ile "ortak noktaya
yaklaşıldığını" belirtti. Buna karşılık AB yetkilileri, Yunanistan ile
istihdam piyasası, emeklilik sistemi, vergilendirme ve kamu maliyesi
konusunda derin görüş ayrılıklarının devam ettiğini ve bağlayıcı,
ayrıntılı bir anlaşmadan henüz uzak olunduğunu belirtiyorlar. Euro
bölgesi maliye bakanları bugün Riga'da toplanarak, Yunanistan'ın
reformlar konusunda ne kadar mesafe aldığını değerlendirecek. Avrupa
Komisyonu Başkan Yardımcısı Valdis Dombrovskis, müzakerelerde çok
sınırlı ilerleme kaydedildiğini ve Yunanistan'ın mali durumundan
endişe ettiğini belirtmişti. Yunanistan'ın Avrupa Birliği ve
Uluslararası Para Fonu'ndan (IMF) aldığı toplam 240 milyar euro mali
yardım paketinde kalan 7.2 milyar euroyu alabilmesi için reformlar
konusunda uzlaşması gerekiyor.
Yunanistan Başbakanı Alexis Tsipras, yerel yönetimlerden fonlarını
merkez bankasına devretmesi talimatında bulundu. Kurtarma fonuna
ilişkin müzakerelerin açmaza girmesiyle, Tsipras'ın maaş ve
Uluslararası Para Fonu'na (IMF) borcunu ödemesi için nakde ihtiyacı
var. Üç yıllık Yunan tahvil faizlerini, 2012'deki borç yeniden
yapılandırılması sonrasındaki en yüksek seviyeye çıkardı. Bu talimat
ana muhalafet partisi tarafından sert tepkiyle karşılaştı. Karara
ilişkin bilgi sahibi iki kaynağa göre, hali hazırda ticari bankalarda
bulunan rezervleri merkez bankasına devretme talimatı 2 milyar euronun
üzerinde getiri sağlayabilir.
Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu üyesi Christian Noyer Fransız
Le Figaro gazetesine verdiği röportajda, ülkenin 313 milyar euroluk
borçlarını ödeyemeyerek temerrüde düşmesi ve eurodan çıkması, bölge
açısından bir şoka yol açabileceğini ve Yunanistan'ın ciddi bir krize
girebileceğini kaydetti. Fransa Merkez Bankası Başkanı Christian
Noyer, Atina yönetiminin Avrupa Birliği ve Uluslararası Para Fonu
(IMF) ile yürüttüğü ekonomik reform müzakerelerinde anlaşmaya
varamaması halinde Yunan bankalarının elinde Avrupa Merkez
Bankası'ndan kaynak sağlayacak teminat kalmayacağını söyledi.
ECB Yunan bankalarının alacağı acil likidite desteği imkanının
(ELA) üst sınırını 1.5 milyar euro artırarak 75.5 milyar euroya
yükselttiği bildirildi. ECB üst sınırda sadece kademeli artışlara
giderek, mali yardım müzakerelerinde sonuca ulaşması için Atina
yönetimini baskı altında tutuyor.
ECB icra kurulu üyesi Benoit Coeure, Yunan bankalarının borçlarını
ödeyebilir durumda ve ellerinde yeterli teminat olduğu sürece ECB'den
likidite desteği alacağını ve Yunanistan'ın euro bölgesinden
çıkmasının söz konusu olmadığını söyledi. Yunan bankalarından Aralık
ile Şubat ayları arasında 24 milyar euro mevduat çıkışı oldu. Coeure,
Yunan gazetesi Kathimerini'ye yaptığı açıklamada, "Açıkça görülüyor ki
şu an durum sürdürülebilir değil. İşlerin yoluna girmesi Yunan
yetkililerin hızla ve kararlılıkla adım atması gerekiyor" dedi.
Yunanistan'ın euroyu bırakmasının söz konusu olmadığını ifade eden
Coeure, ülkede sermaye kontrolleri uygulanması ihtimalinin de ECB'nin
değerlendirdiği unsurlardan biri olmadığını belirtti.
Diğer ekonomilerde gelişmeler...
Japonya:
Japonya’nın ihracatı Mart ayında 3 yıla yakın bir süreden bu yana
ilk kez ithalatı geçerek zayıf yurtiçi harcamalar ile mücadele eden
ekonomiye destek sağladı. Ticaret fazlası, Maliye Bakanlığı’nın
açıkladığı verilere göre 229.3 milyar yen (1.39 milyar dolar)
seviyesinde gerçekleşti. Japonya’nın fosil yakıt ithalatı, 2011
yılındaki Fukushima felaketinin ülkedeki tüm nükleer güç tesislerinin
kapanması ile sonuçlanmasının ardından yükseldi. Petrol fiyatının
geçtiğimiz 12 ayda yüzde 40’tan fazla gerilemesi bu faturayı düşürdü.
Öte yandan zayıflayan yen ihracatın değerini destekledi. Yurtdışı
gönderimlerin değeri bir yıl önceye göre yüzde 8.5 arttı. İthalat ise
yüzde 14.5 geriledi. İhracat hacmi, bir yıl önceye göre yüzde 3.3
yükselerek Mart 2012’den bu yana en yüksek seviyede gerçekleşti.
Çin:
Çin Merkez Bankası, bankaların zorunlu karşılıklarını 100 baz puan
azaltarak, kredileri artıracak ve yavaşlayan ekonomik büyümeyi
destekleyecek bir adım attı. Merkez bankası hafta sonu aldığı kararla
iki ay içinde ikinci defa indirime giderek zorunlu karşılıkları yüzde
18.5'e çekti. Zorunlu karşılıklardaki indirimle birlikte bankaların
merkez bankasında tuttuğu yaklaşık 1 trilyon yuan, yani 161.2 milyar
doların, finans sistemine girmesi bekleniyor. Kararın ardından yeni
haftaya düşüşle başlaması beklenen Çin hisse senetleri yüzde 1
yükseldi. Para piyasasında oluşan gösterge faizler ise geriledi.Merkez
bankasının zorunlu karşılıklarda 2008 yılındaki küresel finansal
krizden bu yana en sert indirimi yapması, yetkililerin ekonomiyi
hızlandırmak için çabalarını artırdığını gösteriyor. Geçen yıl yüzde
7.4 oranında büyüyen Çin ekonomisinin bu yıl alınan destekleyici
önlemlere rağmen hız kaybederek yüzde 7 büyüyeceği tahmin ediliyor.
Gayrimenkul piyasasındaki zayıflık, imalat sektöründe kapasite fazlası
ve yerel yönetimlerin borçları ekonomi üzerinde baskı yaratıyor.
Çin’in imalat sanayi göstergesi, Nisan ayında 12 ayın en düşük
seviyesine geriledi. HSBC Holdings Plc ve Markit Economics’in
hazırladığı öncü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) 49.2
seviyesinde geldi. Tahminler 49.6 seviyesindeydi. PMI Mart ayında 49.6
seviyesindeydi.
Rusya:
Rusya Merkez Bankası, bu yılın rubledeki petrol destekli değer
kazanımlarının sona erdiği açıklamasında bulundu. Rusya Merkez
Bankası’nın Birinci Başkan Yardımcısı Ksenia Yudaeva, “Rublede
gördüğümüz hızlı yükseliş, petrol fiyatının yüzde 30’luk yukarı yönlü
sert bir hareket yapmasına bağlı idi ve sona erdi. Şu an bir
istikrarlaşma görüyoruz” dedi. Rublenin güçlenmesi, 2002’den bu yana
en yüksek seviyede olan enflasyonun yumuşatılmasına yardımcı olurken,
aynı zamanda ihracat gelirlerini düşürerek bütçe gelirini azaltıyor.
Hükümet ise hali hazırda 5 yılın en büyük mali açığının oluşacağı
tahmininde bulunuyor. Petrol, Mart ayında 6 yılın en düşük
seviyesinden toparlanma gösterdi.
Suudi Arabistan:
Suudi Arabistan Petrol Bakanı Ali el Naimi, ülkesinin Nisan ayında
rekor seviyelere yakın düzeyde petrol ürettiğini ifade ederek,
fiyatlardaki kırılgan yükselişe rağmen Suudi Arabistan'ın pazar payını
yüksek tutmaya çalıştığının ipucunu verdi. OPEC, daha önce Mart ayında
örgütün petrol üretiminin bir önceki aya kıyasla günde 810,000 varil
artarak günde 30.79 milyon varile yükseldiğini ve düşük fiyatlar
nedeniyle talebin beklenenden güçlü olduğunu belirtmişti. Naimi,
dünyanın en büyük ihracatçısı Suudi Arabistan'ın petrol üretiminin
Nisan ayında "yaklaşık 10 milyon varil" olduğunu belirtti. Naimi bu ay
içinde yaptığı bir açıklamada ülkesinin Mart ayında günde 10.3 milyon
varil ile rekor düzeyde ham petrol ürettiğini ifade etmişti. Suudi
Arabistan 1980'lerin başından itibaren tutulmaya başlanan kayıtlara
göre daha önce daha Ağustos 2013'te 10.2 milyon varil petrol üretmişti.
Suudi Arabistan ve koalisyona ait uçaklar, Yemen’de Marib'in
güneyindeki Necid Merkad ve Harib bölgesindeki Husilere ait 3 hedefi
bombaladı. Marib'in batısında ise Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi
yanlısı "Halk Direniş" güçleri ile Husiler arasında çıkan çatışmada 6
militanın öldüğü belirtildi. Söz konusu kentte, ikisi Ensarullah
hareketine ait El-Mesire kanalında çalışan, 3 kişinin de gözaltına
alındığı kaydedildi. Yemen'de Hadi yönetiminin müdahale çağrısı
üzerine Suudi Arabistan öncülüğünde oluşturulan koalisyonun, 26
Mart'ta başlattığı "Kararlılık Fırtınası" operasyonunun Salı akşamı
sona erdiği açıklanmıştı. Koalisyon güçlerinin sözcüsü Tuğgeneral
Ahmed el-Asiri, Yemen halkı için artık "Umuda Dönüş" operasyonunun
başlayacağını ifade etmişti.
BU HAFTA PİYASALAR
Dolar/TL ve faiz arttı...
Bu hafta 23 Nisan tatili dolayısıyla piyasalar 4 gün açıktı. Seçim
sonrasına dair siyasi belirsizlik ve Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz
artırımı konusundaki çekingenliğinin yarattığı olumsuz etkiler
dolar/TL’nin hafta başında da diğer para birimlerine göre negatif
ayrışmasına yol açtı. Dolar/TL paritesi haftaya 2.70 düzeyinde
başlarken sepet bazında TL 2.80 TL oldu. 16 Kasım 2016 itfalı iki
yıllık gösterge tahvilde bileşik faiz %9.63 olurken 12 Temmuz 2025
itfalı 10 yıllık gösterge tahvilin bileşik faizi %8.96 düzeyindeydi.
Salı günü Merkez Bankası'nın son günlerde likidite sıkılaştırma
adımlarını belirginleştirmesi, faiz artıramayacağı düşünülen bankanın
TL'deki değer kaybını sınırlamak için bir süre daha likidite
sıkılaştırmaları kullanmak zorunda olduğu beklentisiyle kısa vadeli
faizler sert yükseldi. İki yıllık tahvilin bileşik faizi %9.87’ye
yükselirken, on yıllık tahvilin faizi ise %8.93’de kaldı. İki yıllık
ve 10 yıllık tahvil faizleri arasındaki getiri farkı 110 baz puana
kadar yükseldi. Bankaların TCMB'den sağladığı fonlamanın ortalama
maliyetini gösteren ortalama fonlama faizi geçen hafta başındaki yüzde
7.69'lu seviyelerden Salı günü itibarıyla yüzde 8.17'ye yükseldi. Öte
yandan bankalararası piyasada gecelik faiz ise bir süredir TCMB'nin
faiz koridorunun üst bandı olan yüzde 10.75'in 1 baz puan altında
yüzde 10.74 seviyesinde bulunuyor. Dolar/TL paritesi ise Salı günü bir
miktar gevşedi ve 2.69 düzeyine geldi. Çarşamba günü TCMB’nin kısa
vadeli faizleri sabit tutması ve ardından TL'yi kalıcı olarak
destekleyecek adımlar atmaması ve bu adımların önümüzdeki dönemde de
atılmayacağı beklentisiyle dolar/TL tarihi zirveye yaklaşırken iki
yıllık gösterge tahvilde bileşik faiz 6 ay aradan sonra yeniden çift
haneye yükseldi. TCMB'nin faiz kararı açıklamasının ardından piyasada
ilk tepki olarak dolar/TL 2.6850'den 2.72'nin üzerine çıkarken
2.7305'te yer alan tarihi zirveye de oldukça yaklaştı. TL'deki değer
kaybı böylece yılbaşından beri yolsuzluk sorunlarıyla uğraşan
Brezilya'yı da geride bırakarak yüzde 14'ü aşarken TL ile en çok
karşılaştırılan para birimlerinin başında yer alan Güney Afrika randı
ise aynı dönemde sadece yüzde 5 civarında değer kaybetti. TCMB faiz
oranlarını değiştirmese de TL cinsi zorunlu karşılıklara (ZK) ödenen
faizi 50 baz puan artırırken, bir hafta vadeli döviz depo oranlarında
ölçülü indirime gitti. Döviz depo piyasası 2012'den beri aktif olarak
kullanılmayan bir piyasa, TL ZK'larda ise 50 baz puanlık artışın ise
TL'ye getirebileceği destek oldukça sınırlı. Bu nedenle dolar/TL’deki
artış piyasa tarafından normal karşılandı. İki yıllık gösterge
tahvilin faizi de %10’u geçti. Piyasada resmi tatil nedeniyle
likiditenin oldukça düşük seyrettiği Perşembe günü ise dolar/TL 2.7343
ile tarihi rekorunu yeniledi. ABD'den gelen verilerin ABD Merkez
Bankası'nın Haziran'da faiz artıracağı ihtimalini zayıflatmasıyla
haftanın son gününde sabah saatlerinde yönünü aşağı çeviren dolar/TL
güne 2.70'li seviyelerde başladı. Ancak daha sonra dolar/TL paritesi
2.7425'e kadar yükselerek tarihi zirvesini yenilerken sepet bazında TL
2.8566'ya kadar yükselerek yeni zirveyi denedi. Euro/TL paritesi de
2.97’ye kadar yükseldi. Daha sonraki saatlerde ise döviz kurlarında
hafif gevşeme oldu. Merkez Bankası’nın kurları durdurmak için gerekli
adımları atamayacağı beklentileri ve seçim belirsizliğine ek olarak,
bu hafta artan petrol fiyatları da TL'deki değer kaybında etkili
olmakta.
Sonuçta 17 Nisan’da Merkez Bankası kurlarıyla 2.6869 olan dolar/TL
paritesi, 24 Nisan’da 2.7269 TL’e yükseldi 2.9027 TL düzeyinde olan
euro/TL paritesi ise 2.9606 TL’ye çıktı. 17 Nisan’da %9.44 olan
gösterge tahvilin ortalama bileşik faizi ise bu haftanın son günü
%10.20’ye yükseldi.
Döviz, petrol ve altın fiyatları... Döviz: Hafta başında Çin'in
bankaların zorunlu karşılıklarını azaltma kararının ardından
Avustralya ve Yeni Zelanda para birimleri değer kazandı. Avustralya
doları bir ayın zirvesini görürken, iki ülkenin en büyük ihraç pazarı
olan Çin ekonomisini destekleyecek bu kararın iki para birimini de
desteklemesi bekleniyor. Euro/dolar paritesi ise haftaya 1.08
düzeyinde başladı. Yunanistan'ın mali yardım almak için
kreditörleriyle devam ettirdiği müzakereler euro üzerinde baskı
yaratıyor. ABD’de ise geçen hafta zayıf gelen veriler doların hafif
değer kaybetmesine yol açmıştı. Dolar/yen paritesi ise haftaya 118.70
düzeyinde başladı. Hafta içinde ise euro/dolar paritesi tekrar 1.08’in
altına indi. Dolar/yen ise 119’un üzerine yükseldi. Euro,
Yunanistan'ın borç ve mali yardım müzakerelerinde belirsizliğin devam
etmesinin yarattığı baskıyla dolar karşısında değer kaybetti ve
1.0660’a kadar geriledi, daha sonra tekrar 1.07’nin üzerine yükseldi.
Haftanın son gününde ise dolar ABD ekonomisinde güçlü bir seyre işaret
etmeyen verilerin ardından kaydettiği kayıpları telafi etmeye
çalışırken, euro ise yoğun borç yükü altında bulunan Yunanistan'ın
yeni mali yardım müzakerelerinde muhtemel ilerleme kaydettiği
beklentileriyle değer kazandı. Dolar endeksi üç aydır güçlü yükseliş
kaydeden ABD yeni konut satışlarının yüzde 11.4 ile beklentilerin
üzerinde düşüşün ardından değer yitirdi. Euro, Almanya Başbakanı
Angela Merkel'in Yunanistan'ın nakit kaynaklarının mali yardım almadan
önce tükenmemesi her şeyin yapılması gerektiğini söylemesinin ardından
gördüğü 1.0666 dolar dip seviyesinden 1.08’in üzerine çıktı. Cuma günü
itibariyle Euro/dolar paritesi 1.0850 Dolar/yen paritesi 119.35
düzeyindedir. Petrol: Petrol fiyatları yılın devamında petrol arzının
azalacağına işaret eden ABD'deki petrol kuyusu sayısındaki düşüşün
etkisiyle geçen haftaki yükselişini bu haftanın ilk günlerinde de
sürdürdü. Çin ekonomisini destekleyecek olan zorunlu karşılıklardaki
indirim kararı da fiyatları destekledi. Brent petrolünün varili
haftaya 64.15 düzeyinde başlarken, ABD hafif petrolünün varili 56.4
dolar düzeyindeydi. Daha sonra ise fiyatlar hafif geriledi. Petrol
fiyatları hafta içinde Ortadoğu'da jeopolitik gerilimi azaltan Suudi
Arabistan'ın Yemen'de hava saldırılarını durdurduğu açıklamasının
ardından değer kaybetti. Brent petrolü 62 doların altına gerilerken,
ABD hafif petrolü 56 doların altına indi. Ancak haftanın son gününde
Yemen'e yönelik tekrar başlayan hava saldırılarının Orta Doğu'da
hakkında yarattığı endişelerin etkisiyle fiyatlar tekrar yükseldi.
65.58 dolara yükselerek 10 Aralık'tan bu yana en yüksek düzeyi gören
Brent petrolü bugün 65 dolardan işlem görürken, ABD hafif petrolü de
57 doların üzerine çıktı. Cuma günü itibariyle Brent ham petrolünün
varili 65.40 dolar düzeyinde ABD hafif ham petrolünün varili 57.50
dolar civarında seyretmektedir. Altın: Altının spot fiyatı, belirgin
değer değişimi kaydetmeyen doların seyrine paralel olarak haftaya
1,200 dolar civarında başladı. Altında büyük çaplı fiziki talebin
olmayışı ve ABD'de faizlerin ne zaman artırılacağına dair belirsizlik
yatırımcıların temkinli hareket etmesine neden olmakta. Altın
fiyatları hafta içinde, küresel hisse senedi piyasalarındaki yükseliş
ve doların değer kazanmasına paralel hafif değer kaybına uğradı ve
1196 dolara geriledi ancak daha sonra tekrar 1202 dolara çıktı. Altın
Perşembe günü ABD'de açıklanan zayıf verilerin etkisiyle doların değer
kaybetmesiyle hafif artmasına rağmen haftayı 1200 doların altında
kapatmakta. Cuma günü itibariyle altının spot fiyatı ons başına 1188
dolar civarındadır."
******
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım
danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti,
aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen
bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı
sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve
tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine
dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri
tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer
alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize
uygun sonuçlar doğurmayabilir.
*******
Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
http://www.foreks.com
http://twitter.com/ForeksTurkey